BEDEN DİSMORFİK BOZUKLUK (DİSMORFOFOBİ)

        Fiziksel görünümde hiç var olmayan ya da belirgin olmayan kusurlarla aşırı derecede uğraş veya kaygı duyma ile karakterize bir bozukluktur. Aslında hiç kimsenin bedeninin bölümleri tamamen kusursuz zaten değildir. Bir kişiye BDB diyebilmenin başlıca kriterlerinden biri kişinin beden algısının çarpıklaştığı bölgesi ile her gün en az 1 saat üzerinde aşırı uğraş halinde olması gerekmektedir. Kişi eğer çok fazla aşırı uğraş halinde ise bu süre gün de 3-8 saat arası sürebilmektedir. Beden Dismorfik Bozukluk, Obsesif Kompulsif Bozukluğun bir alt kategorisi içerisinde yer almaktadır.

    BDB hastalarının büyük bir kısmı ilk olarak psikolog ve psikiyatristlerden çok dermatologlara, iç hastalıkları uzmanlarına, cerrahlara ve daha da sıklıkla plastik cerrahlara başvurmaktadırlar.

        Beden Dismorfik Bozukluğu olan bireyler, zorlayıcı davranışlardan en az bir tanesini sergilemektedirler. Bu zorlayıcı davranışlar en sık olarak kamufle olma, kendini başkalarıyla karşılaştırma, aynaya bakma, kozmetik ve plastik cerrahi çözümlerine başvurma, başkalarına nasıl göründüğünü sorma, kusurlu algılanan bölgeye dokunma şeklinde devam etmektedir. Bunlar karşı konulması çok güç davranışlar olarak ifade edilmektedir ve gün içerisinde kişilerin çok fazla vaktini almaktadır. Bu davranışlar çoğu zaman kişide daha fazla kaygıya yol açmaktadır. Örneğin; bireyler aynaya baktıktan sonra kusurlarını görme, kendini başkasıyla karşılaştırdıktan sonra kendini beğenmeme gibi durumlar yaşamaktadırlar.

     Son yıllarda özellikle medya ve kitle iletişim araçlarının toplum üzerindeki yaygın etkisiyle birlikte dış görünüşün önem kazanması, kadın bedeninin nesneleştirilmesi, ince görünümün en iyisi olduğuna dair yapılan dayatmalar ve bu nedenle kadınlarda gerçekçi olmayan beden ideallerinin oluşması kadınların psikolojik iyi oluşlarında çok büyük bir etkiye sahip olmaya başlamıştır. Ancak bu sadece kadınlarla sınırlı değildir. En yeni dönemde kadın bedeniyle birlikte erkek bedeni için de yağ oranı az, kas oranı fazla bir görünümün ideal olarak toplumsal alanlarda sunulması erkek için de gerçekçi olmayan idealler oluşmasına, erkeklerin bu idealleri içselleştirmesine ve psikolojik iyi oluşlarının bu içselleştirmeden etkilenmesine neden olmuştur.

BEDEN DİSMORFİK BOZUKLUĞUN RİSK FAKTÖRLERİ

        Çocukluk çağında yaşanan cinsel, duygusal, fiziksel istismarın BDB ile ilişkili olabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. OKB ile BDB hastaları arasında yapılan bir çalışmada, çocukluk çağı travma öyküsünün BDB’de %38, OKB’de %14 oranında görüldüğü saptanmıştır.

      Utangaç, mükemmeliyetçi ve/veya endişeli mizaca sahip bireyler BDB geliştirme açısından risk altındadır. Çocukluk çağında alay edilen, fiziksel şiddete maruz kalan, sosyal destekten yoksun olan, cinsel istismara uğrayan, yaşıtlarıyla yeteri kadar ilişki kuramayan bireylerde BDB daha fazla görülmektedir.

BEDEN DİSMORFİK BOZUKLUK TEDAVİSİ

    Beden dismorfik semptomlar bilinçdışında; aşağılık, suçluluk ve zayıf kendilik imajının bedenin belirli bölgeleriyle yer değiştirmesiyle ortaya çıkar ve terapi de altta yatan bu imajlar çalışılmalıdır. Bilişsel modele göre bedensel görünümdeki olumsuz düşüncelere olan seçici dikkatle açıklanmaktadır. Bu görüş, hastaların diğer kişilerin de kendilerini, kendi gördükleri gibi gördüğünü varsaydığını belirtmektedir ve çarpık bu beden algısı üzerine bilişsel ve davranışsal olarak tedavi de çalışılması gerekmektedir.

  • Instagram
  • YouTube
Bize Ulaşın

© 2020 by Ceren TATAR. Tüm hakları saklıdır.