Bipolar (İki Uçlu) Bozukluk_edited.jpg

BİPOLAR (İKİ UÇLU) BOZUKLUK 

       Bipolar Bozukluk, tekrarlayan depresyon, mani ve hipomani dönemleri ile devam eden, söz konusu dönemler arasında eşik altı belirtilerin ya da tamamen iyilik halinin bulunduğu, mevsimsel özelliğin veya mevsim geçişlerinin zaman zaman eşlik ettiği kronik bir duygu durum bozukluğudur. Bipolar Bozukluk mutlak ilaç ve psikoterapinin entegre gitmesi gereken bir hastalıktır.

Genellikle ergenlikle 20’li yaşların başlarında ilk Bipolar Bozukluğu depresif bir atak ile görürüz. Antidepresan tedavisi uygulanan bu kişilerde  kişi bu sefer mani/hipo mani dönemine girer ve Bipolar olduğu farkedilir. Bipolar Bozukluğun tedavisinin en büyük nedeni bir sonraki atağın gelme süresini ileriye atma hatta mümkünse engellemektir. Çünkü kişi depresyon döneminde iken intihar düşünceleri ile gerçekleştirme potansiyeli fazla iken, mani döneminde de uygunsuz ve maddi-manevi zarar görebileceği bir çok davranışı gerçekleştirme potansiyelini içinde barındırır. Eğer bu ataklar kontrol altına alınmazsa ise kişinin yatışı gerekebilmektedir. Ayrıca Bipolar Bozukluğa sahip bireylerde sıklıkla anksiyete, OKB gibi eşlik eden ruhsal hastalıklar görülmektedir.

MANİ DÖNEMİ NEDİR?

           Manik atak için, aşağıdaki belirti ve bulguların en az 1 haftadır devam ediyor olması ve hastanın toplumsal, mesleki ve/veya sosyal işlevselliğini belirgin düzeyde etkilemiş olması gerekir:

  • Abartılı şekilde yükselmiş olan benlik saygısı

  • Uyku ihtiyacında ciddi oranda azalma

  • Olağan dışı ve sürekli kabarmış, taşkın ya da çabuk kızan duygu durum

  • Basınçlı konuşma ve konuşkanlığın fazlasıyla artması

  • Fikir uçuşmaları, düşüncelerin sanki kendi içerisinde yarışıyormuşçasına art arda gelmesi

  • Dikkatin konu dışı ya da önemsiz uyaranlara kolay şekilde çekilerek dağılabilmesi.

  • Amaca yönelik etkinlikte artma (toplumsal yönden, işte ya da okulda vs.)

  • Libido artışı

  • Kötü sonuçlar doğurma olasılığı yüksek, zevk veren etkinliklere aşırı katılma (örneğin; elindeki bütün parayı alışverişte harcama, düşüncesizce cinsel ilişkiye girme, aptalca iş yatırımları yapma)

           İşlevsellik ve duygu durum bozukluğundaki değişiklik, dışarıdan başka kişiler tarafından da gözlenebilir seviyededir.

           

           Bu belirtiler, genel bir tıbbi durumun ya da bir madde kullanımının fizyolojik etkilerine doğrudan bağlı değildir.

DEPRESYON DÖNEMİ NEDİR?

         İki haftalık bir süreç esnasında, daha önceki işlevsellik seviyesinde bir değişiklik olması ile beraber aşağıdaki belirtilerden 5 (veya daha çoğunun) bulunması; belirtilerden en az 1'inin ya ilgi kaybı ya artık zevk alamama ya da depresif duygu durum olması gerekmektedir:

  • Hastanın, kendisini boşlukta ya da üzgün hissetmesi gibi bir durumu ya kendisinin bildirmesi ya da etrafındaki kişilerin gözlemlemesi ile belirli, yaklaşık gün boyu süren ve hemen her gün yaşanan depresif duygudurum.

  • Yaklaşık olarak gün boyu süren ve hemen her gün yaşanan, bütün etkinliklere karşı veya bu etkinliklerin büyük kısmına karşı ilgide belirgin bir azalma veya bunlardan artık eskisi kadar zevk alamıyor olma (hastanın ya kendisinin bildirmesi ya da etrafındaki kişiler tarafından gözlemleniyor olmasıyla belirlendiği üzere).

  • Diyette değilken önemli oranda kilo kaybetme veya kilo almanın görülmesi ya da iştahın hemen her gün artmış veya azalmış olması.

  • Hemen her gün, aşırı uyku ya da uykusuzluk olması.

  • Hemen her gün, retardasyon ya da psikomotor ajitasyonun olması.

  • Hemen her gün, bitkinlik, yorgunluk veya enerji kaybının olması.

  • Hemen her gün, uygun olmayan ya da aşırı suçluluk ve değersizlik duygusunun olması.

  • Hemen her gün, düşünceleri belirli bir konuda odaklama ya da genel olarak düşünme yetisinde azalma veya kararsızlık.

  • Tekrarlayan ölüm düşünceleri ve özgül bir tasarı kurulmadan tekrarlayan intihar düşünceleri, intihar girişimi veya intihar için bir tasarının olması.

          Bu belirtiler mesleki, toplumsal alanlarda veya önemli diğer bir işlevsellik alanlarında bozulmaya ya da ve genel bir tıbbi durumun ya da bir madde kullanımının fizyolojik etkilerine doğrudan bağlı değildir.

BİPOLAR (İKİ UÇLU) BOZUKLUK TEDAVİSİ​

Bipolar Bozukluğun tekrarlayıcı ve kronik yapısı, Psikoterapi ve İlaç tedavisini  sürekliliğini gerektirmektedir. Genellikle kişinin Bipolar tanısı alması Depresyon döneminden sonra bir Mani atağı ile belirleyici olmaktadır. Doğru ve düzenli bir ilaç tedavisi süreci önemlidir.​ İlaç tedavisinde depresif dönemlerde antidepresanlar kişiyi toparlayacağından, maniye girmeyi tetikleyebilmektedir. Bu nedenle de Bipolar Bozukluk tedavisinde  duygu durum düzenleyicileri ve/veya antipsikotik ilaçlar etkindir. Terapi de kişinin ruhsallığında manik epizot aslında depresifliğe karşı bir savunma mekanizmasıdır. Kişinin bilinçdışı ruhsallığında çok yoğun depresif duygular bulunmakta ve psikoterapide bu noktalar çalışılmalıdır. Psikoterapi ve İlaç düzenli ve uzun bir süre devam etmesi kişinin ataklarını engelleyecektir.

      Bu iki tedavi yönteminin kombine gitmesi gerekirken, Bipolar kişinin hayatını ise hastalığını tetiklememeye yönelik yaşam tarzı benimsemesi çok önemlidir. Bu sayede kişinin yeni bir atak gelişinin süresini ileriye atabilir ya da engellenebilir. Bu kişiler;

·        İlaçlarını kesinlikle kesmemeli, düzenli kullanmalı.

·        Depresif dönemde hep uyumak, mani de ise uyanık kalmak isterler. Bipolar kişilerin aslında yapması gereken güneşle birlikte uyanıp hava karardığında çok geç saatlere kalmadan yatmaları ile düzenli bir uyku sistemi oluşturmalı.

·        Mesleği dışında hobiler edinmeli (hobiler duygu düzenleme ve regüle etme de çok faydalıdır. Örneğin, mani dönemindeki biri hobileri sayesinde enerjilerini sağlıklı bir şekilde boşaltabilir, depresif dönemdeyse kendisini aktif tutacak bir uğraş içerişinde olur).

·        Stres yönetme becerilerini öğrenmeli.

·        Düzenli bir spor uğraşında olmalı (yürüyüş, yoga vs.)

·        Alkol, sigara, kahve, çay, uyuşturucu gibi uyarıcılar kullanmamalı.

·        Çok uyaranlı konser salonu, gece kulübü gibi yerlerde bulunmamalı (maniyi besler) ancak tamamen sosyal anlamda da izole olmamalı. (depresyonu besler)