BEDEN DİSMORFİK BOZUKLUK (DİSMORFOFOBİ)

beden-algi-bozuklugu-kendi-kendine-gecer
 

Beden Dismorfik Bozukluk (Dismorfobi), fiziksel görünümde hiç var olmayan ya da belirgin olmayan kusurlarla aşırı derecede uğraş veya kaygı duyma ile ilgili psikolojik kökenli hastalıktır. Aslında kimsenin bedeni tamamen kusursuz zaten değildir. Ancak BDB sahibi kişi bedenin belirli bir bölgesi veya bölgelerine dair algısı çarpıklaşır.  Bir kişiye BDB diyebilmenin başlıca kriterlerinden biri, kişinin beden algısının çarpıklaştığı bölgesi ile her gün zihninin meşguliyeti en az 1 saat üzerinde aşırı uğraş halinde olması gerekir. Kişi eğer çok fazla aşırı uğraş halinde ise bu süre gün de 3-8 saat arası sürebilmektedir. Beden Dismorfik Bozukluk, Obsesif Kompulsif Bozukluğun bir alt kategorisi içerisinde yer almaktadır. 

 

Beden Dismorfik Bozukluğu olan kişi kusurlu hissettiği bölgeleri kamufle etme, başkasıyla karşılaştırma, aynaya bakma, kozmetik ve estetiğe başvurma, nasıl göründüğünü sorma ve kusurlu hissettiği bölgeye sıkça dokunma en sık belirtilerdir.  

BDB belirtilerinde kişi için karşı konulması çok güç davranışlar olarak gün içerisinde çok fazla vaktini alır. Bu davranışlar çoğu zaman kişide daha fazla kaygıya yol açmaktadır. Örneğin; bireyler aynaya baktıktan sonra kusurlarını görme, kendini başkasıyla karşılaştırdıktan sonra kendini beğenmeme gibi durumlar yaşamaktadır. BDB hastalarının büyük bir kısmı ilk olarak psikolog ve psikiyatristlerden çok dermatologlara, iç hastalıkları uzmanlarına, cerrahlara ve daha da sıklıkla plastik cerrahlara başvurmaktadırlar.

 

Beden dismorfik bozukluk gelişim risk faktörü cinsel, duygusal, fiziksel istismarın BDB ile ilişkili olabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. OKB ile BDB hastaları arasında yapılan bir çalışmada, çocukluk çağı travma öyküsünün BDB’de %38, OKB’de %14 oranında görüldüğü saptanmıştır.

Utangaç, mükemmeliyetçi ve/veya endişeli mizaca sahip bireyler BDB geliştirme açısından risk altındadır. Çocukluk çağında alay edilen, fiziksel şiddete maruz kalan, sosyal destekten yoksun olan, cinsel istismara uğrayan, yaşıtlarıyla yeteri kadar ilişki kuramayan bireylerde BDB daha fazla görülmektedir.

Otoriter, mükemmelliyetçi, katı kurallar içerisinde daha fazla yetiştirilen çocuklarda da Beden Dismorfik Bozukluğu daha sık görülmektedir.

Son yıllarda özellikle medya ve kitle iletişim araçlarının toplum üzerindeki yaygın etkisiyle birlikte dış görünüşün önem kazanması, kadın bedeninin nesneleştirilmesi, ince görünümün en iyisi olduğuna dair yapılan dayatmalar ve bu nedenle kadınlarda gerçekçi olmayan beden ideallerinin oluşması kadınların psikolojik iyi oluşlarında çok büyük bir etkiye sahip olmaya başlamıştır. Ancak bu sadece kadınlarla sınırlı değildir. En yeni dönemde kadın bedeniyle birlikte erkek bedeni için de yağ oranı az, kas oranı fazla bir görünümün ideal olarak toplumsal alanlarda sunulması erkek için de gerçekçi olmayan idealler oluşmasına, erkeklerin bu idealleri içselleştirmesine ve psikolojik iyi oluşlarının bu içselleştirmeden etkilenmesine neden olmuştur.

 

Beden Dismorfik Bozukluğu gelişim nedeni kişinin ruhsallığında anne & bebek ilişkisindeki aynalanma dönemine kadar uzanmaktadır. Bu yüzden sadece psikiyatrik ilaç tedavisi kişiyi üzerine daha az düşündüğü için rahatlama sağlatsa da problemin kendisini çözmez.

İnsanın ruhsallığında bedeninin her bölgesi ve organının kişinin fizyolojik bir noktasına değindiği gibi ruhsal açıdan bilinçdışında bu bölgelerin bir temsili anlamı da vardır. Dismorfobi olan kişi günlük hayatında bedeninde bu bölgeyle uğraşırken, psikolojik olarakta bilinçdışında o bölgeye olan ruhsal yatırım ile meşgul olmakta ve bilinçdışında yaşadığı kaygıları bu uğraş ile yatıştırmaktadır.

BEDEN DİSMORFİK BOZUKLUK TEDAVİSİ

 

Beden Dismorfik Bozukluk tedavisi Psikanalitik yönelimli bir terapi ekolüyle çalışan psikoterapiste başvurarak mümkündür. Dismorfobik kişinin aşırı uğraş ve yatırım halinde olduğu bedeninin bölümlerinin ruhsallığında anlamları terapide çalışılmalıdır.

Kişi doğru terapi sürecinden geçene kadar hastalık çok kemikleşmiş, kişinin günlük hayatını birçok açıdan uzun süreli etkileyecek bir noktaya gelmişse, sürecin başında kişinin biraz daha bedeniyle ilgili kaygılarını anlık olarak rahatlamasına yönelik psikiyatrik tedavi de eklenmelidir.

DİSMORFOFOBİ TEDAVİSİ

 

Dismorfofobi tedavisi ve dismorfofobi nasıl geçer sorularında önemli olan nokta bastırılan duygu ve dürtülerin psikoterapi ile çözümlenmesidir. Psikanalitik yönelimli bir terapi kişinin hayatını ve kendisine dair algısını yıkan bu dismorfofobinin altında bilinçdışında yatan duygular çalışıldığında bu durumda iyileşmektedir.

Beden Dismorfik Bozukluk tedavisi için İstanbul Anadolu Yakası'nda bulunan ofisinde Uzman Klinik Psikolog & Psikoterapist Ceren Tatar Yetişkin ve Ergen bireylere hizmet vermektedir. Online veya Yüzyüze Terapi için danışmanlık merkezi numaramızı arayabilir ya da aşağıda bulunan iletişim formunu doldurabilirsiniz.