Psikoloğa Gitmeli Miyim? Psikoterapi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bir sorun düşüncelerinizi sık sık meşgul ediyor, uyku, iş, okul, günlük sorumluluklar veya ilişkiler üzerinde belirgin bir etki yaratıyorsa bir psikologla görüşmek yararlı olabilir. Karar vermek için mutlaka kriz noktasına gelmeyi beklemeniz gerekmez.

​

Bazen başvuru nedeni panik, takıntı, kaygı veya depresif duygular gibi daha belirgindir. Bazen de kişi nedenini tam adlandıramadığı bir sıkıntı, boşluk, değersizlik, öfke ya da ilişkilerinde tekrar eden bir güçlük yaşar. İlk görüşme, yaşananları birlikte anlamak ve psikoterapinin uygun bir seçenek olup olmadığını değerlendirmek için kullanılabilir.

Bir güçlük uzun süredir devam ediyorsa, giderek sıklaşıyor veya yaşam alanınızı daraltıyorsa psikoloğa başvurmak için uygun bir zaman olabilir. Belirtilerin geçmesini beklemek yerine erken dönemde destek aramak, yaşanan örüntünün yerleşmeden ele alınmasına yardımcı olabilir.

Sürekli endişe, kaçınma, panik atak, takıntılı düşünceler, isteksizlik, yoğun suçluluk, öfke patlamaları, yeme davranışında zorlanma veya ilişkilerde aynı çatışmaların tekrar etmesi başvuru nedenleri arasında olabilir. Bununla birlikte kendinize ya da başkasına zarar verme düşüncesi, intihar riski, ağır mani, psikotik belirtiler veya acil tıbbi risk varsa rutin psikoterapi randevusunu beklemeyin; 112 Acil'i arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Psikoterapi; kişinin duygularını, düşüncelerini, ilişkilerini, belirtilerini ve tekrar eden yaşam örüntülerini eğitimli bir ruh sağlığı uzmanıyla belirli bir çerçeve içinde ele aldığı düzenli bir çalışma sürecidir. Arkadaş sohbetinden veya genel tavsiye vermekten farklıdır.

Terapist kullanılan yaklaşıma göre soru sorabilir, duyduklarını netleştirebilir, bağlantılar kurabilir, yansıtabilir veya yorumlayabilir. Amaç kişiye hazır bir yaşam reçetesi vermek değil; yaşadığı güçlüğün anlamını ve kendi seçimlerini daha iyi düşünebileceği güvenli bir alan oluşturmaktır.

Psikanalitik psikoterapi, yalnızca belirtinin azalmasına değil, belirtinin kişinin iç dünyasında ve ilişkilerinde nasıl bir yer tuttuğuna da bakar.

İlk görüşmede başvuru nedeniniz, yaşadığınız güçlüğün ne zamandır sürdüğü, gündelik yaşamınıza ve ilişkilerinize etkisi, daha önce aldığınız destekler ve psikoterapiden beklentileriniz konuşulur. Aynı zamanda çalışma biçimi, seans düzeni, gizlilik, ücret ve iptal koşulları açıklığa kavuşturulur.

İlk görüşme bir sınav değildir; her şeyi kusursuz biçimde anlatmanız beklenmez. Terapistin çalışma biçimini tanımanız, sorularınızı sormanız ve birlikte çalışmanın size uygun olup olmadığını değerlendirmeniz için de bir alandır.

Psikolog, psikoloji lisans eğitimini tamamlamış kişidir. Klinik psikolog ise klinik psikoloji alanında mevzuatta tanımlanan lisansüstü eğitim ve uygulama koşullarını tamamlamış ruh sağlığı uzmanıdır. Psikoterapist ifadesi ise belirli bir psikoterapi yaklaşımında eğitim ve süpervizyonla çalışan uzmanın çalışma rolünü anlatır.

Bir uzman seçerken yalnızca unvana değil, lisans ve lisansüstü eğitimin doğrulanabilir olmasına, psikoterapi eğitimine, süpervizyonuna, çalıştığı yaş grubuna ve başvuru konunuza bakmak önemlidir. Ceren Tatar'ın eğitim ve mesleki çalışmalarına özgeçmiş sayfasından ulaşabilirsiniz.

Psikiyatrist tıp eğitiminin ardından psikiyatri uzmanlığı alan hekimdir; tıbbi değerlendirme yapabilir ve gerektiğinde ilaç tedavisi düzenleyebilir. Psikolog ve klinik psikologların çalışma alanı psikolojik değerlendirme ve eğitimlerine uygun psikoterapi uygulamalarıdır; ilaç yazmazlar.

Psikoterapi ile psikiyatri takibi birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir. Belirtilerin şiddeti, işlev kaybı, ilaç değerlendirmesi gereksinimi veya güvenlik riski varsa iki çalışma birlikte yürütülebilir. Hangi desteğin öncelikli olduğu ilk değerlendirmede ele alınır.

Psikoterapinin kaç seans süreceği herkes için önceden kesin olarak söylenemez. Süre; başvuru nedenine, belirtilerin ne kadar zamandır devam ettiğine, kişinin hedeflerine, görüşme sıklığına ve zaman içinde ortaya çıkan ihtiyaçlara göre değişir.

İlk görüşmelerde psikoterapinin odağı ve uygun seans düzeni birlikte değerlendirilir. Bazı çalışmalar daha sınırlı bir hedefe odaklanırken, tekrar eden ilişki örüntülerini ve daha köklü ruhsal çatışmaları ele alan süreçler daha uzun sürebilir. Süre konusunda kesin iyileşme veya belirli sayıda seansta sonuç garantisi verilmesi etik ve gerçekçi değildir.

Psikoloğa veya psikoterapiye başvurmak adli sicil kaydı oluşturmaz. Ancak kamu ya da özel bir sağlık kuruluşundan alınan hizmet, kurumun sağlık kayıt sisteminde mevzuata uygun biçimde kaydedilebilir; bunun kapsamı başvurulan kurumun niteliğine ve hizmetin nasıl sunulduğuna göre değişebilir.

Sağlıkla ilgili bilgiler özel nitelikli kişisel veridir ve daha sıkı korunur. Kayıt, saklama ve paylaşım uygulamalarını merak ediyorsanız görüşmeye başlamadan önce uzmandan veya kurumdan aydınlatma metnini, mahremiyet koşullarını ve hangi bilgilerin hangi amaçla tutulduğunu açıklamasını isteyebilirsiniz.

Psikoterapide gizlilik temel çalışma ilkelerinden biridir; görüşmede paylaşılan bilgiler kişinin izni olmadan keyfi biçimde üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Gizliliğin kapsamı, kayıtların nasıl tutulduğu ve yasal ya da güvenlikle ilgili istisnalar sürecin başında açıklanmalıdır.

Kişinin veya bir başkasının yaşamına yönelik ciddi ve yakın risk, çocuğun korunmasını gerektiren durumlar ya da kanuni bildirim yükümlülüğü gibi istisnai hallerde gizliliğin sınırları gündeme gelebilir. Böyle bir durumda yalnızca gerekli bilginin, uygun kişi veya kurumla ve mümkün olduğunca kişi bilgilendirilerek paylaşılması esastır.

Yüz yüze psikoterapi, mahremiyetin ve terapötik çerçevenin korunabildiği profesyonel bir görüşme alanında yapılır; kafe veya restoran gibi başkalarının duyabileceği kamusal ortamlar uygun değildir. Online psikoterapi ise kişi sessiz, kapalı ve kesintiye uğramayacağı özel bir alan sağlayabiliyorsa evden yürütülebilir.

Online görüşmede cihazın sabit bir yüzeye yerleştirilmesi, bağlantının ve şarjın seans boyunca yeterli olması, bildirimlerin kapatılması ve görüşmenin başka kişiler tarafından duyulmaması önemlidir. Online çalışmanın kişiye ve başvuru konusuna uygunluğu ayrıca değerlendirilir. Ayrıntıları online psikoterapi sayfasından okuyabilirsiniz.

Psikolog seçerken eğitimin doğrulanabilir olması, uzmanın çalıştığı yaş grubu ve konular, psikoterapi yaklaşımı, gizlilik ilkeleri ve seans çerçevesi birlikte değerlendirilmelidir. Kesin iyileşme, garantili sonuç, herkese aynı seans sayısı veya ilaç bırakma vaadi güvenilir bir ölçüt değildir.

Lisans, klinik uzmanlık ve psikoterapi eğitimi açıkça görülebiliyor mu?

Başvuru konunuz ve yaş grubunuz uzmanın çalışma alanında mı?

Seans süresi, sıklığı, ücret, iptal ve iletişim sınırları açıklanıyor mu?

Yüz yüze görüşme adresi ve online çalışma koşulları doğru belirtiliyor mu?

Gerektiğinde psikiyatri veya başka sağlık uzmanlarıyla iş birliğine açık mı?

Yüz yüze ya da online psikoterapinin sizin için uygun olup olmadığını değerlendirmek ve güncel görüşme olanağını öğrenmek için randevu ve iletişim sayfası üzerinden ilk görüşme talebinizi iletebilirsiniz.

Güncel ücret bilgisinin nasıl belirlendiğini merak ediyorsanız İstanbul psikolog seans ücretleri yazısını da inceleyebilirsiniz.

Önemli: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel değerlendirme veya tanı yerine geçmez. Kendinize ya da başkasına zarar verme riski, intihar düşüncesi, ağır mani, psikotik belirtiler veya acil tıbbi durum varsa psikoterapi randevusunu beklemeyin; 112 Acil'i arayın veya en yakın acil servise başvurun.