Özgüven Eksikliği Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Özgüven eksikliği, kişinin kendisini yeterli, değerli, sevilebilir ya da başarılı hissetmekte zorlanmasıdır. Kişi dışarıdan hayatını sürdürüyor gibi görünse de iç dünyasında sık sık “yapamam”, “beceremem”, “yanlış anlaşılırım”, “reddedilirim” ya da “ben zaten yeterince iyi değilim” duygusuyla yaşayabilir.
Özgüven eksikliği yalnızca çekingenlik ya da utangaçlık değildir. Bazen kişinin sesini kısmak zorunda kalması, fikrini söyleyememesi, ilişkilerde kendini geri çekmesi, hayır diyememesi, sürekli onay beklemesi ya da kendi ihtiyaçlarını başkalarının isteklerinden sonra düşünmesiyle kendini gösterir.
“Kendime güvenmiyorum.”
“Herkes benden daha iyi gibi geliyor.”
“Bir şey istesem reddedilecekmişim gibi hissediyorum.”
“Haklı olduğumu bilsem bile söyleyemiyorum.”
“Yanlış yaparsam çok utanırım.”
“Hayır diyemiyorum.”
“İnsanların yanında kendimi küçük hissediyorum.”
“Çok özgüvensizim ve bunu nasıl değiştireceğimi bilmiyorum.”
Uzman Klinik Psikolog & Psikoterapist Ceren Tatar, bu yazıda özgüven eksikliği nedir, özgüven eksikliği belirtileri nelerdir, neden olur, kaybedilen özgüven nasıl kazanılır, özgüven nasıl artırılır, yetişkinlerde ve ergenlerde nasıl görülür, ilişkilerde ve karşı cinse karşı özgüven eksikliği nasıl yaşanır ve psikoterapi bu süreçte nasıl yardımcı olabilir sorularını ele almıştır.
Özgüven Eksikliği Nedir?
Özgüven eksikliği, kişinin kendi yeterliliğine, değerine, kararlarına, isteklerine ve ilişkilerdeki yerine güvenmekte zorlanmasıdır. Kişi bir şey yapmak isteyebilir ama başarısız olacağından, eleştirileceğinden, reddedileceğinden veya küçük düşeceğinden korktuğu için geri çekilebilir.
Özgüven, kişinin kendini kusursuz, güçlü ya da her durumda başarılı hissetmesi değildir. Gerçek özgüven, kişinin hata yapabilmesine, eksik kalabilmesine, reddedilebilmesine ve yine de kendilik değerini tamamen kaybetmemesine dayanır.
Bu nedenle özgüven eksikliği yalnızca “kendine inan” diyerek çözülecek bir mesele değildir. Kişinin kendisini nasıl gördüğü, bu bakışın ne zaman oluştuğu ve hangi ilişkilerde tekrarlandığı anlaşılmalıdır.
Özgüven Eksikliği Nasıl Hissettirir?
Özgüven eksikliği çoğu zaman kişinin içinde sürekli kendisini ölçen, kıyaslayan ve eksik bulan bir ses ile yaşamak gibidir. Kişi bir ortama girdiğinde, bir karar vermesi gerektiğinde, bir ilişki başlatırken ya da bir isteğini dile getirmek istediğinde bu iç ses devreye girebilir.
“Bunu söylersem saçma bulunurum.”
“Benim fikrim önemli değil.”
“Biri bana kızarsa dayanamam.”
“Reddedilirsem çok kötü hissederim.”
“Başaramazsam herkes benim yetersiz olduğumu görür.”
“Kendimi ortaya koyarsam eleştirilirim.”
“Ben zaten yeterince iyi değilim.”
Özgüven düşüklüğü yaşayan kişi bazen çok başarılı, çalışkan ya da dışarıdan güçlü görünebilir. Fakat içeride kendini hep kanıtlamak zorunda hissedebilir. Bir başarı elde ettiğinde kısa süreli rahatlar, ama sonra yine “ya bir dahaki sefer yapamazsam?” kaygısı başlayabilir.
Bu nedenle özgüven eksikliği yalnızca başarısızlıkla ilgili değildir. Bazen çok başarılı kişilerde de görülür. Çünkü mesele dışarıdan ne kadar başarılı göründüğü değil, kişinin içeride kendisiyle nasıl bir ilişki kurduğudur.
Özgüven Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Özgüven eksikliği belirtileri kişinin düşüncelerinde, davranışlarında, ilişkilerinde ve bedeninde görülebilir. En temel belirti, kişinin kendisini yeterli ve değerli hissetmekte zorlanmasıdır. Özgüven eksikliğinde sık görülen belirtiler şunlardır:
• Kendini yetersiz hissetmek
• Sürekli başkalarıyla kıyaslamak
• Eleştirilmekten yoğun korkmak
• Hata yapmaktan kaçınmak
• Hayır diyememek
• Kendi fikrini açıkça söyleyememek
• Reddedilme korkusu yaşamak
• Başkalarının onayına fazla ihtiyaç duymak
• Sosyal ortamlarda geri planda kalmak
• Utanç duygusunu sık yaşamak
• Başarılarını küçümsemek
• Kendini değersiz veya sevilmeye layık değilmiş gibi hissetmek
• İlişkilerde fazla uyumlanmak
• Karar vermekte zorlanmak
• Başarısızlık ihtimali nedeniyle denemekten kaçınmak
• Eleştiri sonrası uzun süre kendini suçlamak
Bazı kişiler özgüven eksikliğini geri çekilerek yaşarken, bazı kişiler bunu yoğun çalışma, mükemmeliyetçilik, kontrol ya da herkesi memnun etme çabasıyla telafi etmeye çalışır. Bu nedenle özgüven eksikliği her zaman sessiz, çekingen veya pasif görünmek zorunda değildir.
Özgüven Eksikliği Neden Olur?
Özgüven eksikliğin çocukluk deneyimleri, ebeveyn tutumları, eleştirilme biçimi, kardeş ilişkileri, okul yaşantısı, sosyal çevresi, başarısızlık deneyimleri, duygusal ihmal, dışlanma, kıyaslanma veya utandırılma gibi birçok etken özgüvenin gelişimini etkileyebilir.
Çocuklukta kişi kendini en çok yakın çevresinin bakışıyla tanır. Çocuk yeterince görülmez, duyguları kapsanmaz, yaptığı hatalar onarılmaz ya da sürekli eleştirilirse kendisini eksik, yetersiz veya yanlış biri gibi hissetmeye başlayabilir.
Özgüveni kıran şey yalnızca yaşanan hayal kırıklıkları değildir. Asıl önemli olan, kişinin bu hayal kırıklıkları karşısında ne kadar anlaşılmış, tutulmuş ve onarılmış hissettiğidir. Bir çocuk başarısız olduğunda, utandığında ya da incindiğinde yanında onu anlayan ve yeniden toparlanmasına yardım eden bir çevre yoksa, bu deneyimler zamanla kendilik algısını zedeleyebilir.
Özgüven eksikliğine katkıda bulunabilecek bazı durumlar şunlardır:
• Sürekli eleştirilmek
• Başkalarıyla kıyaslanmak
• Çocuklukta duygusal olarak yeterince görülmemek
• Hata yapmaya alan tanınmaması
• Aile içinde aşırı beklenti veya baskı
• Alay edilme, dışlanma veya zorbalık
• Başarıya göre değer görmek
• Duyguların küçümsenmesi
• Reddedilme ve terk edilme deneyimleri
• İlişkilerde sürekli değersiz hissetmek
• Sosyal ortamlarda utanma veya küçük düşme yaşamak
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar, özgüven eksikliğini, kişinin yalnızca kendini beğenmemesi olarak görmez. Bazen kişinin içinde yerleşmiş sert, küçümseyen, utandıran ve sürekli eksik bulan bir iç ses vardır. Kişi dünyaya bu iç sesin içinden bakmaya başladığında, başkalarının da onu aynı şekilde göreceğini düşündüğünü terapilerinde gördüğünü söyler.
Özgüven Neden Kaybolur?
Özgüven bazen çocuklukta yeterince desteklenmediği için gelişmekte zorlanır. Bazen de yetişkinlikte yaşanan bir ayrılık, iş kaybı, aldatılma, yoğun eleştiri, başarısızlık deneyimi veya uzun süre değersiz hissettiren bir ilişki sonucunda kaybolmuş gibi hissedilir. Özgüvenin kaybolduğu durumlarda kişi kendisini şöyle algılamaya başlayabilir:
“Ben yeterli değilim.”
“Ben sevilmeye değer değilim.”
“Başarılı olsam bile bir gün başarısızlığım ortaya çıkacak.”
“Biri beni eleştirirse tamamen çökerim.”
“Kendi başıma karar veremem.”
Bu nedenle özgüven kaybı yalnızca kişinin kendine olan inancının azalması değildir. Çoğu zaman kişinin kendilik değerinin bir ilişki, olay veya içsel eleştiriyle derinden sarsılmasıdır.
Çok Özgüvensizim: Bu Duygu Ne Anlama Gelebilir?
“Çok özgüvensizim” diyen kişi çoğu zaman yalnızca kendine güvenmediğini değil, kendisini başkalarının yanında küçük, yetersiz, eksik veya kolayca reddedilebilir hissettiğini anlatır.
“Ben yapamam.”
“Benim fikrim önemli değil.”
“Biri bana kızarsa dayanamam.”
“Beni gerçekten tanırlarsa sevmezler.”
“Hata yaparsam herkes benim yetersiz olduğumu görür.”
“Ben zaten yeterince iyi değilim.”
Bu duygu uzun süredir varsa, kişinin hayatını daraltabilir. Kişi kendini göstermekten, yeni şeyler denemekten, ilişki başlatmaktan, hakkını savunmaktan veya hayır demekten kaçınabilir. Psikoterapide “çok özgüvensizim” cümlesi yalnızca bir sonuç olarak değil, kişinin kendisini nasıl gördüğünü anlatan önemli bir başlangıç noktası olarak ele alınır. Bu duygu nerede oluştu, kimlerin bakışıyla beslendi, hangi ilişkilerde tekrar ediyor ve bugün kişinin hayatını nasıl sınırlıyor, birlikte anlaşılmaya çalışılır.
Özgüvensiz Biri Nasıl Davranır?
Özgüvensiz biri her zaman sessiz, çekingen veya pasif görünmek zorunda değildir. Bazı kişiler özgüven eksikliğini geri çekilerek yaşar; bazıları ise aşırı başarı, mükemmeliyetçilik, kontrol veya herkesi memnun etme çabasıyla telafi etmeye çalışır.
Bu davranışların altında çoğu zaman “Ben olduğum halimle yeterli değilim” duygusu vardır. Kişi bazen kendisini korumak için susar, bazen sevilmek için uyumlanır, bazen de değerli hissetmek için sürekli başarılı olmaya çalışır.
Ergenlerde Özgüven Eksikliği
Ergenlikte yaşanan özgüven eksikliği, yalnızca dış görünüş ya da sosyal beceriyle ilgili değildir. Ergen, “Ben kimim?”, “Nasıl görünüyorum?”, “Başkaları beni seviyor mu?”, “Yeterli miyim?” gibi sorularla yoğun şekilde bilinçdışında meşguldür. Bu dönemde yaşanan reddedilme, alay edilme, dışlanma ya da yoğun eleştiri ergenin kendilik algısını derinden etkileyebilir. Ergenlerde özgüven eksikliği şu şekillerde görülebilir:
• Sosyal ortamlardan uzaklaşma
• Arkadaş ilişkilerinde geri planda kalma
• Kendini başkalarıyla sürekli kıyaslama
• Bedeniyle ilgili yoğun memnuniyetsizlik
• Karşı cinsle veya romantik ilişkilerle ilgili çekingenlik
• Okul başarısına göre kendini değerli ya da değersiz hissetme
• Eleştiriden aşırı etkilenme
• Aileyle çatışma ya da tamamen içine kapanma
• Sosyal medyada kendini başkalarıyla kıyaslama
• “Ben yapamam”, “ben sevilmem”, “ben yeterli değilim” düşünceleri
Yetişkinlerde Özgüven Eksikliği
Yetişkinlerde özgüven eksikliği çoğu zaman uzun zamandır var olan ama kişinin bir şekilde idare etmeyi öğrendiği bir duygu olarak görülür. Kişi iş, ilişki, aile ve sosyal hayat içinde hayatını sürdürebilir; ancak içeride kendini sürekli yetersiz, eksik veya kolayca kırılabilir hissedebilir.
• İş hayatında fikir söylemekten çekinmek
• Toplantılarda konuşamamak
• Hak ettiği ücreti, sınırı veya pozisyonu talep edememek
• İlişkilerde kendi ihtiyacını geri plana atmak
• Hayır diyememek
• Romantik ilişkilerde terk edilme veya beğenilmeme korkusu yaşamak
• Başarılarını sahiplenememek
• Sürekli başkalarının onayını aramak
• Eleştiriden sonra uzun süre toparlanamamak
• Yeni şeyler denemekten kaçınmak
Erkeklerde özgüven eksikliği bazen açıkça “kendime güvenmiyorum” şeklinde ifade edilir; bazen de başarısızlık korkusu, cinsel performans kaygısı, ilişki başlatmakta zorlanma, iş hayatında kendini yetersiz hissetme, duyguları ifade edememe ya da sürekli güçlü görünme çabasıyla ortaya çıkabilir.
Toplumsal olarak erkeklerden çoğu zaman güçlü, başarılı, kararlı, özgüvenli ve duygularını kontrol eden biri olmaları beklenir. Bu beklenti, özgüven eksikliği yaşayan erkeklerin yardım istemesini veya kırılganlıklarını göstermesini zorlaştırabilir.
Erkeklerde özgüven eksikliği bazen öfke, mesafe, aşırı kontrol veya sessizlik gibi savunmaların arkasında saklanabilir.
Erkeklerde özgüven eksikliği şu alanlarda görülebilir:
• İlişki başlatmaktan çekinmek
• Reddedilme korkusu yaşamak
• Cinsel performansla ilgili kaygılar
• İş hayatında kendini sürekli kanıtlama ihtiyacı
• Başarısızlık karşısında yoğun utanç
• Duygularını ifade etmekte zorlanma
• Güçlü görünmek için kırılganlığını saklama
• Eleştiri karşısında öfke veya içe kapanma
İlişkilerde Özgüven Eksikliği Nasıl Görülür?
Özgüven eksikliği ilişkilerde kişinin kendisini ifade etmesini, sınır koymasını, isteklerini dile getirmesini ve karşısındaki kişiden sevgi almaya açık olmasını zorlaştırabilir. Kişi ilişkide sürekli onay arayabilir ya da terk edilmemek için kendi ihtiyaçlarından vazgeçebilir. İlişkilerde özgüven eksikliği sürekli “beni seviyor mu?” diye düşünmek, terk edilme korkusuyla fazla uyumlanmak kendi ihtiyacını söylemekten çekinmek, hayır diyememek, kırıldığında susmak, sürekli alttan almak, kıskançlık ve ilişkide sevildiğini test etmek, karşı tarafın ilgisindeki küçük değişimleri kendine bağlamak ve ilişkide kendini değersiz veya kolay vazgeçilebilir hissetmek şeklinde görülür.
Özgüven eksikliği yaşayan kişi bazen sevildiğinde bile buna inanmakta zorlanır. Çünkü içeride kendini yeterince değerli hissetmiyorsa, dışarıdan gelen sevgi de geçici, kırılgan ya da bir gün kaybolacakmış gibi gelebilir.
Karşı Cinse Karşı Özgüven Eksikliği
Karşı cinse karşı özgüven eksikliği, romantik veya flört ilişkilerinde kendini yeterince değerli, çekici, ilgiye layık ya da sevilebilir hissetmemesiyle ortaya çıkmaktadır. Kişi biriyle tanışmak, konuşmak, duygusunu belli etmek veya ilişki başlatmak istediğinde yoğun kaygı yaşayabilir. Karşı cinse karşı özgüveni düşük birey
“Beni beğenmez.”
“Konuşacak bir şey bulamam.”
“Reddedilirsem çok utanırım.”
“Ben onun ilgisini hak etmiyorum.”
“Biri beni gerçekten tanırsa sevmez.”
“Daha özgüvenli insanlar varken beni neden seçsin?” duygularını yaşayabilir.
Karşı cinse karşı özgüven eksikliği çoğu zaman yalnızca flört becerisiyle ilgili değildir. Kişinin bedeniyle, çekiciliğiyle, sevilmeye layık olup olmadığıyla, reddedilmeye dayanma kapasitesiyle ve geçmiş ilişkilerde yaşadığı kırılmalarla bağlantılı olabilir.
Özgüven Eksikliği Nasıl Geçer?
Özgüven eksikliği kısa vadede küçük adımlar atmak, kişinin sınırlarını fark etmesi, kendini ifade etmeye çalışması ve destekleyici ilişkiler kurması yardımcı olabilir. Ancak kalıcı değişim için özgüven eksikliğini besleyen içsel döngünün anlaşılması gerekir.
Daha pozitif düşünmeye çalışmak ya da kendini sevme egzersizleri ile tek başına özgüven eksikliği geçmemektedir.Bu öneriler kısa vadede iyi gelebilir; ancak özgüven eksikliği daha derin bir kendilik algısıyla ilişkiliyse, kişinin kendini neden bu kadar yetersiz gördüğünü anlaması gerekir.
Özgüven eksikliğini psikoterapi ile çalışmak için şu alanlar önemlidir:
• Kişinin kendini en çok nerelerde yetersiz hissettiğini fark etmesi
• Hangi durumlarda geri çekildiğini anlaması
• Hayır diyemediği ilişkileri görmesi
• Eleştiri karşısında iç dünyasında ne olduğunu fark etmesi
• Başarılarını neden küçümsediğini anlaması
• Utanç ve değersizlik duygusunun kökenini çalışması
• İçindeki sert eleştirel sesi tanıması
• Geçmişteki kırılmaların bugünkü kendilik algısına etkisini anlaması
• İlişkilerde kendi ihtiyacını daha görünür hale getirmesi
Kaybedilen Özgüven Nasıl Geri Kazanılır?
Kaybedilen özgüveni kazanmak için kişinin önce özgüveninin nerede ve nasıl kırıldığını anlaması gerekir. Kimi zaman bir ilişki, kimi zaman aileden gelen eleştirel bir ses, kimi zaman iş hayatındaki başarısızlık hissi, kimi zaman da uzun süre görülmemiş ve desteklenmemiş olmak özgüveni zedeleyebilir. Bu nedenle özgüveni yeniden kazanmak yalnızca “kendine inan” demekle mümkün olmaz.
Özgüven yeniden kazanılırken kişinin küçük başarılarını sahiplenmesi, kendini sürekli başkalarıyla kıyaslama döngüsünü fark etmesi, hayır diyemediği ilişkileri görmesi, içindeki sert ve utandırıcı sesi tanıması önemlidir.
Kaybedilen özgüvenin yeniden kazanılması, kişinin kusursuz hale gelmesi değil; hata yaptığında, reddedildiğinde veya eleştirildiğinde kendilik değerini tamamen kaybetmemeyi öğrenmesidir.
Özgüven Nasıl Arttırılır?
Özgüven, psikanalitik psikoterapi ile kişinin kendisiyle kurduğu ilişkinin zamanla daha güvenli, daha gerçekçi ve daha az acımasız hale gelmesiyle artar. Özgüven artırmak, kişinin kendisini zorla olumlu düşüncelere ikna etmesi değildir.
Kısa vadede özgüveni destekleyebilecek bazı adımlar vardır: küçük hedefler belirlemek, sınır koymaya çalışmak, başarıları fark etmek, kendini sürekli başkalarıyla kıyaslamayı azaltmak, bedensel ve ruhsal ihtiyaçları ihmal etmemek, destekleyici ilişkiler kurmak. Ancak bunlar tek başına yeterli olmayabilir. Bu nedenle özgüven artırma sürecinde asıl soru yalnızca “Ne yapmalıyım?” değildir. Daha önemli soru şudur:
“Ben kendime neden bu kadar güvenemiyorum ve kendime hangi bakışın içinden bakıyorum?”
Özgüven Eksikliğinin Tedavisi
Özgüven eksikliği tedavisi, kişinin kendisini neden yetersiz, değersiz, reddedilebilir veya sevilmeye layık değilmiş gibi hissettiğini anlamaya yönelik bir psikoterapi sürecidir. Bu süreçte kişinin çocukluk deneyimleri, ilişkilerde tekrar eden döngüleri, kendine yönelttiği eleştiri, utanç duygusu ve sınır koymakta yaşadığı zorluklar çalışılmalıdır.
Uzman Klinik Psikolog & Psikoterapist Ceren Tatar özgüven problemiyle gelen kişileri dinlerken kişinin farkında olmadığı duygularını psikoterapi sürecinde şu soruları birlikte anlamlandırmaya yönelik dinler:
“Kendimi ne zamandan beri yetersiz hissediyorum?”
“Başarısız olursam içimde ne oluyor?”
“Eleştirildiğimde neden bu kadar sarsılıyorum?”
“Hayır dediğimde ne olacağından korkuyorum?”
“Kendime kimin sesiyle bu kadar sert davranıyorum?”
“Sevilmek için hep uyumlu olmak zorundaymışım gibi mi hissediyorum?”
“Benim ihtiyaçlarım ilişkilerde neden bu kadar geri planda kalıyor?”
Bu sorular, özgüven eksikliğinin yalnızca davranışsal değil, duygusal ve ilişkisel kökenlerinin de anlaşılmasına yardımcı olur.
Özgüven Eksikliğinin İlacı Var Mı?
Özgüven eksikliği için doğrudan “özgüven ilacı” gibi bir tedavi yoktur. Ancak bazı hekimler kişinin hayatında önemli bir sunum, sınav gibi durumlarda Xanax ve benzeri ilaçlar verererek anlık rahatlama sağlayabilir. Ancak bu durumun tehlikeli yanı bu tür bazı ilaçlar sık kullanıldığında bağımlılık yapabilmektedir.
Psikanalitik Psikoterapi ile Özgüven Eksikliği Tedavisi
Psikanalitik psikoterapide özgüven eksikliği yalnızca “kendine güven kazanma” hedefiyle ele alınmaz. Kişinin kendisini neden eksik, değersiz, yetersiz veya kolayca reddedilebilir hissettiği anlaşılmaya çalışılır.
Özgüven eksikliği genellikle kişinin iç dünyasında yerleşmiş eski bir bakışın sonucudur. Çocuklukta çok eleştirilen, duygusal olarak yeterince görülmeyen, kıyaslanan, utandırılan veya başarısına göre sevildiğini hisseden kişi, yetişkinlikte de kendisini bu eski bakışın içinden değerlendirebilir.
Terapide kişi şu alanları fark etmeye başlayabilir:
* Kendisini nerelerde küçülttüğünü
* Hangi ilişkilerde kendinden vazgeçtiğini
* Kimin karşısında sesinin kısıldığını
* Hangi durumlarda utanma ve yetersizlik yaşadığını
* Kendi ihtiyaçlarını neden geri plana attığını
* Başkalarının onayına neden bu kadar ihtiyaç duyduğunu
* İçindeki eleştirel sesin nereden tanıdık geldiğini
Özgüven Eksikliği İçin Ne Zaman Psikolojik Destek Alınmalı?
Özgüven eksikliği kişinin ilişkilerini, iş hayatını, okulunu, sosyal yaşamını, kararlarını veya kendilik değerini belirgin biçimde etkiliyorsa psikolojik destek almak önemlidir. Kendinizi sürekli yetersiz hissediyorsanız, eleştirilerden çok fazla etkileniyorsanız, sosyal ortamlarda kendinizi geri çekiyorsanız,başarılarınızı sahiplenemiyorsanız, kendi ihtiyaçlarınızı dile getiremiyorsanız, değersizlik hissi sık sık tekrar ediyorsa psikolojik desteğe ihtiyacınız olabilir.
Özgüven eksikliği kişinin hayatını daraltmaya başladıysa, bunu yalnızca kişilik özelliği ya da “ben böyleyim” diye görmek yeterli olmayabilir. Bu duygunun nereden geldiğini ve bugün nasıl tekrarlandığını anlamak psikoterapi sürecinin önemli bir parçasıdır.
Kadıköy'de ve Online Özgüven Eksikliği için Psikoterapi Desteği
Özgüven eksikliği, kendine güvenememe, hayır diyememe, değersizlik hissi, sosyal ortamlarda geri çekilme, ilişkilerde kendini ifade edememe ya da sürekli yetersiz hissetme şeklinde hayatınızı etkiliyorsa, bunu tek başınıza taşımak zorunda değilsiniz.
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar, Bağdat Caddesi'ne yakın Kadıköy'deki ofisinde yüz yüze ve uygun durumlarda online olarak yetişkinler ile 15 yaş üzeri ergenlerle psikanalitik ve psikodinamik yönelimli psikoterapi çalışmaları yürütmektedir. Özgüven eksikliği, değersizlik hissi, utanç, eleştirilme korkusu, onay ihtiyacı ve kendini ifade etme güçlükleri psikoterapide ele alınabilen başlıklar arasındadır.
Psikanalitik psikoterapide amaç yalnızca kişinin daha rahat görünmesini sağlamak değil; özgüven eksikliğinin altında yatan değersizlik, utanç, eleştirilme korkusu, onay ihtiyacı ve ilişkisel tekrarları anlamaya yardımcı olmaktır. Randevu oluşturarak özgüven eksikliği için psikoterapi sürecinin sizin için nasıl ilerleyebileceğini değerlendirebilirsiniz.
Sonuç: Özgüven Eksikliği Sadece Kendinize İnanmamak Değil
Özgüven eksikliği, kişinin yalnızca kendine inanmaması değildir. Çoğu zaman kişinin kendisini nasıl gördüğü, hangi bakışla değerlendirdiği ve ilişkilerde kendisine ne kadar yer açabildiğiyle ilgilidir.
Kişi özgüven eksikliği yaşadığında yalnızca “başaramam” diye düşünmez. Bazen “görünür olursam eleştirilirim”, “isteğimi söylersem reddedilirim”, “hayır dersem sevilmem”, “hata yaparsam değerim düşer” gibi çok daha derin duygularla yaşar.
Bu nedenle özgüven eksikliğini anlamak, kişinin geçmiş deneyimlerini, ilişkilerde tekrar eden döngülerini, içsel eleştirisini ve değersizlik duygusunu anlamayı gerektirir. Psikoterapi, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiyi daha güvenli ve daha gerçekçi bir yerden yeniden düşünmesine yardımcı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Özgüven Eksikliği Nedir?
Özgüven eksikliği, kişinin kendi değerine, yeterliliğine, kararlarına ve ilişkilerdeki yerine güvenmekte zorlanmasıdır. Kişi kendini sık sık yetersiz, değersiz, başarısız veya reddedilebilir hissedebilir.
Özgüven Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Özgüven eksikliği belirtileri arasında kendini yetersiz hissetmek, hayır diyememek, eleştiriden çok etkilenmek, sosyal ortamlarda geri çekilmek, sürekli onay beklemek, karar vermekte zorlanmak ve kendini başkalarıyla kıyaslamak yer alabilir.
Özgüven Eksikliği Neden Olur?
Özgüven eksikliği çocukluk deneyimleri, eleştirilme, kıyaslanma, duygusal olarak yeterince görülmeme, utandırılma, dışlanma, reddedilme ve kişinin iç dünyasında yerleşmiş değersizlik duygusuyla ilişkili olabilir.
Kaybedilen Özgüven Geri Nasıl Kazanılır?
Kaybedilen özgüveni kazanmak için kişinin özgüveninin nerede kırıldığını, hangi ilişkilerde kendini değersiz hissettiğini ve içindeki eleştirel sesin nasıl çalıştığını anlaması gerekir. Psikoterapi bu süreci çalışmak için destekleyici olabilir.
Özgüven Nasıl Arttırılır?
Özgüven, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkinin daha güvenli ve daha gerçekçi hale gelmesiyle artar. Küçük adımlar, sınır koyma, başarıları sahiplenme ve içsel eleştiriyi tanıma bu süreçte önemlidir.
Özgüven Eksikliğinin İlacı Var Mı?
Özgüven eksikliği için doğrudan bir ilaç yoktur. Ancak depresyon, yoğun kaygı veya sosyal fobi gibi belirtiler eşlik ediyorsa psikiyatrik değerlendirme gerekebilir. Psikologlar ilaç yazmaz.
Karşı Cinse Karşı Özgüven Eksikliği Neden Olur?
Karşı cinse karşı özgüven eksikliği, kişinin kendini çekici, sevilebilir, seçilebilir veya ilişkiye layık hissetmemesiyle bağlantılı olabilir. Reddedilme, utanma, değersizlik ve geçmiş ilişki deneyimleri bu duyguyu etkileyebilir.
Erkeklerde Özgüven Eksikliği Nasıl Olur?
Erkeklerde özgüven eksikliği ilişki başlatmakta zorlanma, reddedilme korkusu, iş hayatında kendini kanıtlama ihtiyacı, duyguları ifade edememe, cinsel performans kaygısı veya eleştiri karşısında yoğun utançla görülebilir.