TEMİZLİK TAKINTISI HASTALIĞI

Temizlik takıntısı olanlar kirlilik, sıçrama ya da bulaşma ile ilgili düşünceler mikrop kapma, sperm-meni gibi tuvalette bazı vücut sıvılarının bulaşması, dışkı-idrar gibi obsesif gelen düşüncelerden fazlasıyla kaygı duymaktadır.  Bu temizleme davranışının nedeni bazende birşeyin bulaşması değil temizlik takıntısı olan kişi için sadece 'kirli ve pis' olarak tabir edebileceği bir haldedir. Belli başlı bir çok temizlik ve bulaşmaya dair takıntı olsa da aslında kişi temizlik, kirlilik veya bulaşabilecek her şey ile ilgili takıntı geliştirir. OKB'si olan bireyler genel olarak çevredeki bir çok şeyden bunların gelmesinden kaygılandığı için kompulsif (rahatlama) eylem olarak bir çok temizlenme davranışı sergiler, onları kaygılandırabilecek şeylerden uzak durmaya gayret etmektedir.

BULAŞMA VE TEMİZLİK OBSESYONLARI

Vücut atık veya salgılarından kaygılanmak, iğrenmek veya mikroplardan kaygılanmak (Örneğin, idrar, dışkı, tükürük)

Çevre kirliliğinden aşırı kaygı duymak (çöp kutuları, lavabolar vs.)

Evde kullanılan maddelerden aşırı kaygılanmak (Örneğin, temizlik maddeleri, çamaşır suyu, çözücüler)

Hayvanlardan kirlenme, bulaşma ihtimalinden dolayı aşırı derecede korkmak (Örneğin, böcekler, sinekler vs.)

Yapışkan maddeler veya atıklardan rahatsız olmak

Kontaminasyon (Bulaşma) nedeni ile hastalanma kaygısı

Başkalarına hastalık etkeni bulaştırma kaygısı

Obsesif Kompulsif Bozukluğa dair tüm röportaj ve yazılar için tıklayınız.

TEMİZLİK TAKINTISI BELİRTİLERİ

Temizlik Obsesyonu olan kişilerin en sık yaşadığı belirtilerin ilki, temizlik ile ilgili ritüellerinin zaman içerisinde yeterli bir temizlik hissiyatı vermediği için sıklığı ve süresinin artmasıdır. Bu nedenle de gün içerisinde aslında hiçte yadsınamayacak bir zaman dilimini temizleme davranışı ya da kişinin zihninin temizlik - kirlilik ile ilgili şeylerle ilgili meşgul olmasıdır.

 

Örneğin, ellerini 2 kere yıkayan ya da duş süresi 10 dakika olan bir kişinin kompulsiyon yaptıkça bu süreleri ve yıkama sayıları artmakta ve özellikle de kendi evlerine girip tamamen temiz olma hissiyatına sahip olmak istedikleri alanlarda banyodan kolayca çıkmamaktadır. Dışarı da ise girdikleri tuvaletleri önceden temizleyebilir, yanlarında dezenfekte edebilecekleri ürünler bulundurarak kullanabilirler. En çok hastalarda görülen el yıkama, duş alma, fazlaca bulunduğu ortamları steril tutmak gibi eylemler de bulunurlar. Eğer bu kompulsiyonları yaptıkları hal de kuşku duyuyorlar ise ya direk bu alanlarda bulunmaz ya da temas etmemek adına ,dirsekleri kullanma, peçete,eldiven gibi aracılar kullanırlar. Örneğin, dışkı, idrar, kir bulaşma obsesyonu olan bir kişi kendisine göre temiz bulmadığı dışarıda bütün tuvaletlere girmeyebilirler. Dışarı da uzun süre kalacaksa tuvaleti gelmemesi için sıvı tüketimini azaltmaktadır. Kapı kolu, musluk vanası, lamba düğmesi gibi bir çok kişinin temas ettiği alanlara elleri yerine örneğin dirsekleri, ayakları ile açabilir ya da bunları birinin açmasını bekleyebilir, eğer bu konforu bulamıyorlarsa peçete gibi birşey ile direk eline temas etmesine izin vermeden dokunur.

Obsesif Kompulsif Bozuklukta en çok sık görülen takıntı türü, temizlik takıntısıdır. OKB bireyler, çevrelerindeki her alanda dikkatli olsalarda evleri ve bilhassa kendi oda ve eşyaları, en fazla temiz tutma Kişi buraya dışarıdan gelebilecek kir, mikrop vb. her şeyden kaçınır ve kendilerine güvenli bir alan oluştururlar. Eğer kişinin birlikte  yaşadığı kişiler var ise ya kendisinin düzenine ayak uydurmak durumundadırlar ya da takıntısı olan kişi ile çatışmalı bir hayat yaşarlar.

TEMİZLİK TAKINTISI NASIL TEDAVİ EDİLİR

Temizlik ve bulaşma takıntısı tedavisi, analitik yönelimli psikoterapi ile mümkündür. Eğer kişinin takıntıları ve kompulsif davranışları kemikleşmişse ilaç tedavisi de sürecin başlangıcında birlikte ilerletilmedilir. psikiyatri ilaçları takıntıları rahatlatsa da aslında sorunu çözmez. Ancak kişinin temizlik ile ilgili takıntıları günün büyük bir kısmını alıyor, terapiye gelmesini dahi engelliyorsa ilacın destekleyici yönüde kullanılmalıdır.