top of page

OKB İçin Psikolog mu Psikiyatrist mi? Hangi Uzmana Gidilmeli?

  • Yazarın fotoğrafı: Uzman Psikolog Ceren TATAR
    Uzman Psikolog Ceren TATAR
  • 19 Tem 2022
  • 6 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 4 Tem

OKB için psikolog mu psikiyatrist mi sorusunun tek bir cevabı yoktur. Kısa cevap şudur: OKB belirtileri kişinin yaşamını ne kadar etkilediğine, takıntı ve kompulsiyonların şiddetine, eşlik eden depresyon, panik, uyku sorunu ya da kendine zarar verme düşüncesi olup olmadığına göre psikolog, psikiyatrist ya da ikisinin birlikte çalışması gerekebilir.


OKB için psikolog mu psikiyatrist mi sorusunun tek bir cevabı yoktur. Kısa cevap şudur: OKB belirtileri kişinin yaşamını ne kadar etkilediğine, takıntı ve kompulsiyonların şiddetine, eşlik eden depresyon, panik, uyku sorunu ya da kendine zarar verme düşüncesi olup olmadığına göre psikolog, psikiyatrist ya da ikisinin birlikte çalışması gerekebilir.


Psikolog, psikoterapi sürecinde kişinin takıntılı düşüncelerle ve kompulsiyonlarla kurduğu ilişkiyi anlamasına yardımcı olur. Psikiyatrist ise tıbbi değerlendirme yapabilir, tanı koyabilir ve gerekli durumlarda ilaç düzenleyebilir. Bazı kişiler için psikoterapi yeterli olabilirken, bazı durumlarda psikiyatri değerlendirmesi ve ilaç desteği süreci daha güvenli hale getirebilir.


OKB'nin belirtileri, türleri ve psikoterapi süreci hakkında daha geniş bilgi için OKB ve psikoterapi süreci sayfasını okuyabilirsiniz.


OKB İçin Hangi Doktora Gidilir?


"OKB için hangi doktora gidilir?" sorusu genellikle kişi artık kendi kendine baş etmekte zorlandığında ortaya çıkar. Türkiye'de tanı, ilaç değerlendirmesi ve tıbbi takip için başvurulan hekim psikiyatristtir. Psikiyatrist, kişinin belirtilerinin OKB ile ilişkili olup olmadığını değerlendirebilir; gerekirse ilaç tedavisi, takip planı ya da başka bir tıbbi yönlendirme yapabilir.


Ancak OKB yalnızca ilaçla ya da yalnızca tanı adıyla açıklanabilecek bir durum değildir. Takıntılı düşünceler, kişinin kendisiyle, bedeniyle, suçluluk duygusuyla, kontrol ihtiyacıyla, ilişkileriyle ve kaygıya verdiği yanıtlarla iç içe geçebilir. Bu nedenle psikoterapi süreci de önemli bir destek alanıdır.

Kişi "hangi doktora gitmeliyim?" diye soruyorsa, aslında çoğu zaman "Bu yaşadığım şey ciddi mi, ilaç gerekir mi, psikoterapi işe yarar mı, nereden başlamalıyım?" sorularına cevap arıyordur. Bu yazının amacı da bu ayrımı daha anlaşılır hale getirmektir.


OKB İçin Psikolog Ne Yapar?


Psikolog, ilaç yazmaz ve tıbbi tedavi düzenlemez. Psikologun çalışma alanı psikoterapidir. OKB'de psikoterapi, kişinin zihnine gelen rahatsız edici düşünceleri, bu düşüncelere verdiği anlamı ve kaygıyı azaltmak için yaptığı tekrar eden davranışları anlamaya odaklanır.


OKB yaşayan bir kişi çoğu zaman düşüncenin kendisinden çok, düşüncenin ne anlama geldiğinden korkar. "Ya kötü bir şey yaparsam?", "Ya günah işlediysem?", "Ya yeterince temiz değilse?", "Ya yanlış karar verdiysem?", "Ya bu düşünce benim gerçek isteğimse?" gibi sorular kişiyi tekrar tekrar kontrol etmeye, sormaya, araştırmaya ya da zihninden emin olmaya çalışmaya götürebilir.


Psikoterapide bu döngü dikkatle ele alınır. Kişinin hangi durumlarda takıntılarının arttığı, hangi duygularla baş etmekte zorlandığı, kompulsiyonların kısa süreli rahatlama sağlayıp uzun vadede döngüyü nasıl sürdürdüğü ve takıntıların kişinin iç dünyasında neye temas ettiği birlikte anlaşılmaya çalışılır. OKB için psikoterapi desteği hakkında daha randevu odaklı bilgi için OKB için psikolog ve psikoterapi desteği sayfasını inceleyebilirsiniz.


OKB İçin Psikiyatrist Ne Yapar?


Psikiyatrist tıp eğitimi almış bir hekimdir. OKB belirtilerini değerlendirir, tanı koyabilir, eşlik eden depresyon, panik bozukluk, uyku sorunları, yeme güçlüğü, yoğun kaygı ya da kendine zarar verme düşünceleri gibi durumları tıbbi açıdan ele alabilir. Gerekli görürse ilaç tedavisi önerebilir ve ilaç takibini yapabilir.


Psikiyatri desteği özellikle belirtiler çok yoğun olduğunda, kişi günlük işlevlerini sürdüremediğinde, takıntılar saatlerce zaman aldığında, uyku ve beslenme belirgin bozulduğunda, depresyon eşlik ettiğinde ya da kişi kendine zarar verme düşünceleri yaşıyorsa önemlidir.


İlaç kullanımı kişiden kişiye değişir. Bazı kişiler ilaç desteğinden yarar görebilir; bazı kişilerde psikoterapi daha merkezi bir rol oynayabilir; bazı durumlarda ikisi birlikte yürütülür. İlaç kullanıyorsanız ya da bırakmayı düşünüyorsanız, bunu kendi başınıza değil, mutlaka psikiyatristinizle konuşarak planlamanız gerekir.


Psikolog mu Psikiyatrist mi: Nereden Başlamalı?


Eğer takıntılarınız yeni başlamışsa, günlük yaşamınızı kısmen etkiliyor ama işinizi, okulunuzu, ilişkilerinizi ya da temel bakımınızı ağır biçimde bozmuyorsa, bir psikologla psikoterapi görüşmesine başlamak anlamlı olabilir. İlk görüşmede belirtilerin şiddeti, süresi, kompulsiyonların ne kadar zaman aldığı ve psikiyatri değerlendirmesine ihtiyaç olup olmadığı birlikte konuşulabilir.


Eğer belirtiler çok yoğunsa, gününüzün büyük bir bölümünü takıntılar ve ritüeller kaplıyorsa, evden çıkmakta, çalışmakta, okumakta, uyumakta ya da temel işlerinizi yapmakta zorlanıyorsanız, psikiyatri değerlendirmesiyle başlamak daha uygun olabilir. Aynı zamanda psikoterapi desteği de sürece eklenebilir.


En sağlıklı yaklaşım çoğu zaman "ya psikolog ya psikiyatrist" gibi keskin bir ayrım yapmak değildir. Bazı durumlarda psikolog ve psikiyatristin birlikte çalışması kişinin daha güvenli ve kapsamlı destek almasını sağlar.


OKB İçin Hangi Bölüme Gidilir?


OKB için hastanede başvurulacak bölüm psikiyatridir. Psikiyatri bölümü tanı, ilaç değerlendirmesi ve tıbbi takip açısından yetkilidir. Psikoterapi için ise klinik psikolog, uzman psikolog ya da psikoterapist desteği alınabilir.


Burada önemli olan kişinin yalnızca bir unvana değil, uzmanın OKB, kaygı, takıntılı düşünceler ve psikoterapi süreci hakkında nasıl çalıştığına bakmasıdır. OKB belirtileri mahrem, utanç verici ya da anlatılması zor içerikler taşıyabilir. Bu nedenle kişinin yargılanmadan konuşabileceği, sınırları ve çalışma biçimi net bir uzmanla görüşmesi önemlidir.


İlaç mı Psikoterapi mi?


OKB'de ilaç ve psikoterapi birbirinin düşmanı değildir. Bazı kişiler için psikoterapi süreci belirtileri anlamak ve dönüştürmek açısından yeterli olabilir. Bazı kişilerde ise ilaç desteği kaygıyı ve belirtilerin şiddetini azaltarak psikoterapiye katılımı kolaylaştırabilir.


Önemli olan, ilacı "tek çözüm" ya da psikoterapiyi "her durumda tek başına yeterli" gibi görmemektir. OKB'nin şiddeti, kişinin işlevselliği, geçmiş tedavi deneyimleri, eşlik eden ruhsal zorlanmalar ve kişinin ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.


Eğer kişi "ilaç kullanmadan olur mu?" diye soruyorsa, bu sorunun cevabı ancak belirtilerin şiddeti ve kişinin genel durumu değerlendirildikten sonra verilebilir. Daha geniş bir çerçeve için takıntı hastalığı nasıl geçer yazısını da okuyabilirsiniz.


Psikanalitik Psikoterapide OKB Nasıl Ele Alınır?


Psikanalitik/psikodinamik yönelimli psikoterapide OKB belirtileri yalnızca ortadan kaldırılması gereken düşünceler olarak ele alınmaz. Takıntının kişinin iç dünyasında hangi korkulara, suçluluklara, kontrol ihtiyacına, öfkeye, utanca, arzulara ya da ilişkisel çatışmalara bağlandığı anlaşılmaya çalışılır.

Bir düşüncenin kişiye bu kadar korkutucu gelmesi çoğu zaman yalnızca düşüncenin içeriğiyle ilgili değildir. Kişi bu düşünceyi kendisine, ahlakına, inancına, ilişkilerine ya da sevdiklerine dair bir tehdit gibi yorumlayabilir. Psikoterapi süreci, bu yorumların nasıl oluştuğunu ve kişinin kendisiyle ilişkisinde neyi zorladığını anlamaya alan açar.


Bu yaklaşım, kişinin yalnızca belirtiyi susturmasını değil, belirtinin neden bu kadar merkezi hale geldiğini düşünmesini sağlar. Ceren Tatar'ın çalışma yaklaşımı hakkında daha geniş bilgi için psikanalitik psikoterapi nedir sayfasını inceleyebilirsiniz.


Hangi Durumlarda Psikiyatri Değerlendirmesi Özellikle Önemlidir?


Bazı durumlarda psikiyatri değerlendirmesini ertelememek gerekir. Takıntılar günün büyük bölümünü kaplıyorsa, kişi ritüeller nedeniyle işe, okula ya da sosyal yaşama katılamıyorsa, uyku ve beslenme belirgin bozulduysa, yoğun depresif duygular eşlik ediyorsa, kişi kendisine zarar verme düşünceleri yaşıyorsa veya gerçeklikle bağını değerlendirmekte zorlanıyorsa psikiyatri desteği önemlidir.

Kriz, kendine zarar verme riski ya da acil güvenlik sorunu varsa psikoterapi randevusunu beklemek yerine en yakın acil servise başvurmak veya 112'den destek almak gerekir.


Bu tür durumların dışında da psikiyatri değerlendirmesi almak kötü bir şey değildir. Psikiyatristle görüşmek, mutlaka ilaç kullanılacağı anlamına gelmez; kişinin durumunun tıbbi açıdan değerlendirilmesi anlamına gelir.


Kadıköy'de ve Online OKB İçin Psikoterapi Desteği


OKB belirtileri çoğu zaman kişinin anlatmaktan çekindiği düşüncelerle birlikte yaşanır. Cinsel, dini, zarar verme, temizlik, hastalık, şüphe ya da emin olamama temaları kişinin kendisini suçlu, tehlikeli ya da yalnız hissetmesine neden olabilir. Psikoterapi alanında bu düşünceler yargılanacak bir itiraf gibi değil, kişinin ruhsal sıkışmasının bir parçası olarak ele alınır.


Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar, İstanbul Kadıköy'de ve online olarak yetişkinler ve 15 yaş üzeri ergenlerle psikanalitik/psikodinamik yönelimli psikoterapi çalışmaları yürütmektedir. Görüşme süreci hakkında bilgi almak için randevu ve iletişim sayfasını ziyaret edebilirsiniz.


Sıkça Sorulan Sorular


OKB için psikolog mu psikiyatrist mi?

OKB için psikolog, psikiyatrist ya da ikisinin birlikte çalışması gerekebilir. Psikolog psikoterapi sürecini yürütür; psikiyatrist tanı, ilaç değerlendirmesi ve tıbbi takip yapabilir. Seçim belirtilerin şiddetine, işlevselliğe ve eşlik eden ruhsal zorlanmalara göre değişir.


OKB için hangi doktora gidilir?

OKB için tıbbi değerlendirme ve ilaç takibi açısından başvurulacak doktor psikiyatristtir. Psikoterapi desteği için ise klinik psikolog, uzman psikolog ya da psikoterapist ile görüşülebilir.


OKB için hangi bölüme gidilir?

Hastanede OKB için başvurulacak bölüm psikiyatridir. Psikiyatri bölümü tanı ve ilaç değerlendirmesi yapabilir. Psikoterapi süreci ise psikolog veya psikoterapist ile yürütülür.


OKB ilaçsız tedavi edilebilir mi?

Bazı kişilerde psikoterapi süreci belirtilerin azalmasına yardımcı olabilir. Bazı durumlarda ise ilaç desteği gerekebilir. İlaç gerekip gerekmediği kişinin belirtilerinin şiddetine, işlevselliğine ve eşlik eden sorunlara göre psikiyatrist tarafından değerlendirilmelidir.


Psikolog ilaç yazar mı?

Hayır. Psikolog ilaç yazmaz. Psikolog psikoterapi sürecini yürütür. İlaç değerlendirmesi, reçete ve tıbbi takip psikiyatristin alanıdır.


Psikiyatristle görüşmek ilaç kullanmak zorunda olduğum anlamına gelir mi?

Hayır. Psikiyatristle görüşmek öncelikle tıbbi değerlendirme anlamına gelir. Psikiyatrist gerekli görürse ilaç önerebilir; gerekli görmezse farklı bir takip veya psikoterapi yönlendirmesi yapabilir.


OKB'de psikoterapi ne işe yarar?

Psikoterapi, kişinin takıntılı düşüncelerle kurduğu ilişkiyi, kompulsiyonlarını, kaygısını, kontrol ihtiyacını ve bu belirtilerin iç dünyasındaki anlamını anlamasına yardımcı olur. Amaç yalnızca düşünceyi susturmak değil, döngüyü sürdüren ruhsal ve davranışsal örüntüleri çalışmaktır.


OKB için online psikoterapi uygun mudur?

Online psikoterapi bazı kişiler için uygun olabilir. Ancak belirtiler çok ağırsa, kişi kendine zarar verme düşünceleri yaşıyorsa, işlevsellik belirgin bozulduysa ya da yoğun kriz durumu varsa psikiyatri değerlendirmesi ve/veya yüz yüze destek daha uygun olabilir.


Randevu ve İlgili Sayfalar


OKB'nin belirtileri ve psikoterapi süreci hakkında daha geniş bilgi için OKB ve psikoterapi süreci sayfasını okuyabilirsiniz.

OKB için psikolog desteği ve görüşme süreci hakkında bilgi almak için OKB için psikolog ve psikoterapi desteği sayfasını inceleyebilirsiniz.

Takıntı döngüsünün nasıl sürdüğünü ve psikoterapide nasıl ele alınabileceğini okumak için takıntı hastalığı nasıl geçer yazısına bakabilirsiniz.

Randevu oluşturmak veya görüşme süreci hakkında bilgi almak için randevu ve iletişim sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

bottom of page