Ergen Psikoloğu ve Ergen Psikoterapisi
Ergenlik dönemi; bedensel değişimlerin, kimlik arayışının, aileden ayrışma ihtiyacının, arkadaş ilişkilerinin ve gelecek kaygılarının aynı anda yoğunlaştığı bir dönemdir. Bu süreçte ergen zaman zaman kaygılı, öfkeli, içe kapanık, kararsız ya da anlaşılmadığını hisseden bir yerde olabilir.
Ancak bu zorlanmalar uzun sürüyor, okul yaşamını, sosyal ilişkileri, aile içi iletişimi, uyku ve beden algısını belirgin biçimde etkiliyorsa ergen psikoterapisi desteği düşünülebilir. Uzman Klinik Psikolog Ceren Tatar, İstanbul Kadıköy'de ve online olarak 15 yaş üzeri ergenlerle psikanalitik / psikodinamik yönelimli psikoterapi çalışmaları yürütmektedir.
Ergen psikoloğu desteği yalnızca belirtileri azaltmaya yönelik bir süreç değildir. Ergenin kendini nasıl gördüğünü, duygularını nasıl taşıdığını, aile ve akran ilişkilerinde neye zorlandığını ve yaşadığı belirtilerin iç dünyasında nasıl bir anlam taşıdığını birlikte anlamaya çalışır.
Ergen Psikoloğu Tavsiye Ararken Nelere Bakılmalı?
Aileler ergenin güvenebileceği, ailenin de süreci anlayabileceği, etik ve güvenli bir psikoterapi desteği bulmak ister. Uzmanın eğitimi, çalışma alanı, ergenlerle deneyimi, mahremiyet sınırlarını nasıl ele aldığı, aileyi sürece nasıl dahil ettiği ve ilk görüşmede nasıl bir değerlendirme yaptığına bakmaktır.
Ergen psikoloğu seçerken yalnızca yorumlara veya tavsiye ifadelerine değil, ergenin kendini görüşme alanında güvende hissedip hissedemediğine de dikkat edilmelidir. Ergen psikoterapisinde güven, süreklilik ve etik sınırlar çoğu zaman tek bir parlak ifadeden daha belirleyicidir.
Ergen Psikoloğu Desteği Hangi Durumlarda Düşünülür?
Ergen psikoloğu desteği, ergenin yaşadığı zorlanmalar günlük yaşamını belirgin biçimde etkilemeye başladığında düşünülebilir. Bazen bu zorlanma açıkça "kaygılıyım" ya da "mutsuzum" şeklinde ifade edilir. Bazen de öfke, sessizlik, okula gitmek istememe, bedensel şikayetler, ders başarısında düşme ya da aileden uzaklaşma şeklinde görünür. Ergen psikoterapisi şu durumlarda değerlendirilebilir:
-
Yoğun kaygı, panik belirtileri veya sürekli kötü bir şey olacakmış hissi
-
Okula gitmekte zorlanma, sınav kaygısı veya ders başarısında belirgin düşüş
-
Aileyle sık çatışma, ani öfke patlamaları veya içe kapanma
-
Arkadaş ilişkilerinde zorlanma, yalnızlaşma veya dışlanma korkusu
-
Takıntılı düşünceler, kontrol etme, temizlik, zarar verme ya da dini/cinsel içerikli takıntılar
-
Bedensel görünüm, kilo, yeme davranışı veya beden algısı ile ilgili yoğun meşguliyet
-
Değersizlik, boşluk, isteksizlik veya hiçbir şeyden zevk alamama hissi
-
Kendine zarar verme düşüncesi, riskli davranışlar veya yoğun umutsuzluk
Ergenlerde Kaygı, Takıntı ve Panik Ataklar
Ergenlikte kaygı bazen sınavlar, arkadaş ilişkileri, aileyle çatışmalar veya gelecek belirsizliği etrafında yoğunlaşabilir. Bazı ergenler sürekli düşünür, kötü bir şey olacakmış gibi hisseder, bedensel belirtiler yaşar ya da sosyal ortamlardan kaçınmaya başlar. Bu konu hakkında daha ayrıntılı okumak için ergenlerde kaygı ve anksiyete yazısını inceleyebilirsiniz.
Bazı ergenlerde kaygı, panik atak benzeri yoğun bedensel alarm anlarıyla ortaya çıkabilir. Kalp çarpıntısı, nefes darlığı, baş dönmesi, kontrolü kaybetme korkusu ya da ölecekmiş gibi hissetme ergen için çok ürkütücü olabilir. Bu belirtiler için ergenlerde panik atak belirtileri yazısı destekleyici bir kaynak olabilir.
Ergenlikte takıntılar da sık görülebilir. Ergen istemediği halde zihnine gelen düşüncelerden rahatsız olabilir, bazı davranışları tekrar tekrar yapmak zorunda hissedebilir ya da düşüncelerinden dolayı suçluluk yaşayabilir. Bu konuyu daha detaylı ele almak için ergenlerde takıntı ve OKB yazısı okunabilir.
Ergen psikoterapisi, ergenin yaşadığı belirtileri tek başına "problem davranış" olarak görmez. Terapi sürecinde ergenin duyguları, ilişkileri, aile içindeki konumu, okul ve arkadaş çevresi, kendilik algısı, bedenle kurduğu ilişki ve ifade etmekte zorlandığı çatışmalar birlikte ele alınır.
İlk görüşmelerde ergenin ne yaşadığı, ne zamandır zorlandığı, hangi durumlarda belirtilerin arttığı ve ailenin bu süreci nasıl deneyimlediği anlaşılmaya çalışılır. Süreç, yalnızca hızlı bir öneri listesi vermek için değil; ergenin kendi iç dünyasını tanımasına, duygularını daha anlaşılır hale getirmesine ve ilişkilerinde daha dayanıklı bir yer geliştirmesine yardımcı olmak için yürütülür.
Her ergenin ihtiyacı farklıdır. Bazı ergenler konuşmaya hızlıca açılırken, bazıları terapi alanına güven duymak için zamana ihtiyaç duyar. Bu nedenle ergen psikoterapisinde aceleci, baskılayıcı veya yalnızca öğüt veren bir dil yerine, güvenli ve düzenli bir çerçeve önemlidir.
Ergen Psikoterapisi Nasıl İlerler?
Anne Baba Sürece Nasıl Dahil Olur?
Ergen psikoterapisinde aile tamamen sürecin dışında değildir. Özellikle ilk değerlendirme aşamasında anne babanın gözlemleri, ergenin gelişim öyküsü, okul ve aile ilişkileri hakkında bilgi vermesi önemlidir. Ancak ergenin terapi alanının mahremiyeti de korunmalıdır. Ergen, görüşmelerde söylediği her şeyin doğrudan ailesine aktarılacağını düşünürse terapi alanına güven duymakta zorlanabilir. Bu nedenle aileyle paylaşım, ergenin güvenliği ve sürecin ihtiyaçları doğrultusunda dikkatle düzenlenir.
Aile görüşmeleri, ergenin ailesiyle ilişkisini anlamaya, anne babanın kaygısını düzenlemeye ve ev içindeki iletişim biçimlerini daha sağlıklı hale getirmeye yardımcı olabilir. Amaç, aileyi suçlamak değil; ergenin içinde bulunduğu ilişki ağını birlikte anlamaktır.
Ergen Terapisinde Mahremiyet Neden Önemlidir?
Ergenlik, kişinin kendi düşüncelerini, sınırlarını ve kimliğini kurmaya çalıştığı bir dönemdir. Bu nedenle ergenin psikoterapi alanında kendini güvende hissetmesi çok önemlidir. Mahremiyet, ergenin terapiye güvenebilmesi ve duygularını daha açık ifade edebilmesi için temel bir koşuldur.
Bu mahremiyet sınırsız değildir. Ergenin kendine zarar verme riski, başkasına zarar verme riski, istismar, ağır riskli davranışlar veya acil güvenlik durumları söz konusu olduğunda gerekli kişilerle paylaşım yapılabilir. Bunun dışında terapi alanı, ergenin kendi iç dünyasını baskı altında hissetmeden anlamaya çalışabileceği bir alan olarak korunur.
Psikanalitik / Psikodinamik Yaklaşım Ergenlerle Nasıl Çalışır?
Psikanalitik / psikodinamik yönelimli psikoterapi, ergenin yaşadığı belirtileri yalnızca ortadan kaldırılması gereken davranışlar olarak görmez. Kaygı, öfke, takıntı, panik, içe kapanma ya da değersizlik duygusu; ergenin ifade etmekte zorlandığı ruhsal gerilimlerin ve ilişkisel deneyimlerin bir dili olabilir.
Bu yaklaşımda ergenin kendini nasıl algıladığı, başkalarının bakışını nasıl yaşadığı, aileden ayrışırken neye zorlandığı, öfkesini ve kırılganlığını nasıl taşıdığı birlikte anlaşılmaya çalışılır. Daha geniş bilgi için psikanalitik psikoterapi nedir sayfasını okuyabilirsiniz.
Amaç, ergene hızlı ve hazır cevaplar vermek değildir. Amaç, ergenin kendi duygularını tanımasına, ilişkilerinde tekrar eden döngüleri fark etmesine ve zaman içinde daha güvenli bir iç alan geliştirmesine yardımcı olmaktır.
İstanbul Kadıköy'de ve Online Ergen Psikoterapisi
Ergen psikoterapisi yüz yüze ya da uygun koşullarda online olarak yürütülebilir. Yüz yüze görüşmeler İstanbul Kadıköy, Bağdat Caddesi'ne yakın ofiste yapılmaktadır. Online görüşmeler ise ergenin yaşı, mahremiyet koşulları, belirtilerin şiddeti ve ailenin sürece katılımı dikkate alınarak değerlendirilir.
Her ergen için online psikoterapi uygun olmayabilir. Ergenin görüşme sırasında kendini ifade edebilmesi, güvenli ve özel bir alanda bulunabilmesi ve sürece düzenli katılabilmesi önemlidir. Online süreç hakkında daha ayrıntılı bilgi için online psikoterapi sayfasını inceleyebilirsiniz.
İlk Görüşme ve Randevu Süreci
İlk görüşmede ergenin ve ailenin başvuru nedeni, yaşanan belirtiler, okul ve sosyal yaşam, aile içi iletişim, daha önce alınan destekler ve sürece dair beklentiler değerlendirilir. Görüşmenin amacı hemen tanı koymak ya da hızlı bir çözüm vaat etmek değil; ergenin ihtiyacını anlamak ve uygun bir psikoterapi çerçevesi oluşturmaktır.
Ergen psikoterapisi hakkında bilgi almak veya ilk görüşme planlamak için randevu ve iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
