PANİK ATAK (PANİK BOZUKLUK)

 
Panik Atak - Uzman Psikolog Ceren Tatar.jpg

PANİK ATAK (PANİK BOZUKLUK) NEDİR?

Genellikle birkaç dakika içerisinde başlayarak çabuk şiddetlenen, kötü bir şey olacakmış hissinin eklendiği, el ve/veya ayaklarda karıncalanma, uyuşma, terleme, ürperti gibi bedensel belirtiler hissettiği ve düşüncesel anlamda en sık şekliyle ‘’kalp krizi mi geçiriyorum, nefes alamıyorum, kontrolümü kaybediyorum, çıldırıyor muyum?’’ gibi kişinin zihnine gelen ve hislerle devam eden bu en felaket düşüncelerle kaygısının en yüksek seviyeye ulaştığı psikolojik bir hastalıktır.

 

Kişi bu tetikte olma hali ile fiziksel ve mental olarak kendini ataklardan sonra çok yorgun hisseder ve daimi bir şekilde bir sonraki atağın ne zaman geleceğini endişeyle bekler.Kişi ilk atağının yaşadıktan sonra bir daha olur mu düşüncesi ile zihni meşgul olur. Buna ‘’Beklenti Anksiyetesi’’ denir. Doktora nedeni için gittiğinde ise fizyolojik olarak aslında hiçbir şey çıkmadığı halde kalp, efor, EKG vs. gibi bir çok ihtimali düşünerek kontrollere gider ancak nedeni asla tıbbi değil psikolojiktir.

 

PANİK ATAK OLUP OLMADIĞIMI NASIL ANLARIM ?

Panik Atak olup olmadığımı nasıl anlarım, yaşadığım şey neydi diyorsanız diğer tüm kaygı bozukluklarından onu ayıran en büyük özellik, Panik Atak kişinin hiç beklemediği bir anda başlar. Yaygın Anksiyete Bozukluğunda kişi her an kendisini tanımlayamadığı bir şekilde huzursuz ve endişeli hisseder ya da sosyal anksiyetesi olan kişi genellikle sosyal ortamlarda, kendisinden otorite olarak daha üst insanların olduğu kişilerin yanında, kalabalık insan içerisinde gibi anlarda kaygıları tetiklenir. Ancak Panik Atakta ise direk bir tetikleyici yoktur. Bu yüzden Panik Atak geçiren kişiler bir daha atak geçirmekten çok korkar. Bu atağın ne zaman geleceğini bilemediğinden de çok yoğun bir biçimde kaygı yaşar. 

 

Panik Atak esnasında kişinin zihnine gelen felaket düşünceleri, en kötü senaryolar ve yaşadığı bedensel belirtilerden de panik atak olup olmadığını anlamaktadır. Atak anında zihninden geçen 'kalp krizi mi geçiriyorum, nefesim yeterli gelmiyor mu, deliriyor muyum' gibi bir çok en kötü ihtimale odaklanılan düşünceler aslında hiçbir zaman gerçek olmayacaktır. Ancak atak esnasında bu tip düşünceler gelir ve kaygıları çok daha yoğun olmaktadır.

 

Aynı şekilde bedensel olarak da da kalp çarpıntısı, terleme veya üşüme, titreme, mide problemleri, karın ağrısı, etrafından yabancılaşma hissi, baş dönmesi gibi bir çok bedensel duyum yaşamaktadırlar. Kişinin yaşadığı tüm bu duygu ve düşüncelerden sonra atak bittiğinde kişi kendisini fiziksel ve mental olarak çok yorgun hissetmektedir.

Uzman Klinik Psikolog & Psikoterapist Ceren Tatar'ın CNN TÜRK & TV8 kanalında Panik ATAK ile ilgili röportajları için tıklayabilirsiniz.

 

PANİK ATAK İLK BELİRTİLERİ NELERDİR ?

Panik Atağın ilk belirtilerini  Fiziksel olarak Somatik yani bedensel hissedilen ve Bilişsel açıdan düşünce yapısında gelişen olarak 2'ye ayırmak gerekmektedir. Düşünce bazlı bakarsak en sık yaşanılan şey durum ile ilgili en kötü ihtimallerin kişinin zihnine gelmesi ve o an kimsenin ona yardım edemeyeceği duygusuyla;

  • Kalp Krizi mi geçiriyorum?

  • Nefes Alamıyorum/ Boğuluyorum

  • Aklımı mı Yitiriyorum ?

  • Ölüyor Muyum ?

  • Kontrolümü Kaybediyorum

 

En sık Panik Atak geçiren kişilerin zihninden o an geçen en felaket ihtimalin içerisinde olarak atağın tepe noktasına çıktığı, kimsenin yardım edemediği/edemeyeceği duygusuyla daha da ağır hissedilen belirtileridir. Somatik olarak hissedilen belirtileri ise;

  • Kol ve bacaklarda uyuşma hissi

  • Nefes almakta zorlanma / Boğulma hissi

  • Aşırı Terleme/ Aşırı Ürpertiyle üşüme hissi

  • Göğüste sıkışma hissi

  • Kalpte Çarpıntı hissi yine en sık görülen fiziksel belirtilerdir.

 

PANİK ATAK ANINDA NE YAPMAK GEREKİR ?

Panik Atak anında yapmanız gereken şeyler aslında çok nettir. Atak anı, gerçekte süre olarak uzun olmasa da her saniyesi kişi için çok ağır ve bitip tükenmez geçmektedir. Ancak Panik atak anında yapmanız tek ve en önemli şey; 

Kendinize yaşadığınız şeyin psikolojik olduğu, tıbbi ya da hayati bir durum yaşamadığınızı, birazdan biteceği ve aklınızdan geçen her şeyin aslında bir yanılsama olduğunu hatırlatmaktır. 

İlk Panik Atağını geçiren kişi genellikle atak ile başa çıktıysa sonrasında bir çok Kardiyoloji olmak üzere onlarca branştan randevu alarak durumuna çare aramakta veya atağı çok ağır hisseden kişiler ise kendilerini hastane aciline atmaktaıdr. Yapılan Diazem vb. sakinleştiricilerden sonra ise kişi hayatını beklenti ve korkuyla geçirmektedir. Asıl yapmanız gerek şey de burada başlamaktadır. Panik Atak için uzman bir psikoloğa başvurmalı, gerekli görüldüğü takdirde psikiyatriden de ilaç desteği alınmalıdır.

 

PANİK ATAK ÖLDÜRÜR MÜ ?

Panik Atak öldürür mü endişesi duyuyorsanız, hiçbir atağınızda düşünce, duygu ve hisleriniz bu şekilde hissettirse de o felaket düşüncelerin ve hislerin gerçekleşmediğini deneyimlemektesiniz. Bu nedenle de Panik Atak öldürmez, ancak somatik ve bilişsel olarak en felaket his ve düşünceleri deneyimlemenize neden olmaktadır.

 

PANİK ATAK NASIL GEÇER ?

Panik Atak nasıl geçer diyor ve geçmesini istiyorsanız yapmanız gereken ilk şey hastanelerin diğer branşlarından randevu almayı, bir çok test ve tetkik yaptırmayı bırakmalısınız. Daha sonra size anlık olarak ya da panik atak sonrasında sizi rahatlatan şeylerin size o an iyi gelse de problemi çözmediğini kabul etmeli ve gerçek bir tedavi arayışına girmelisiniz. Panik Atak alanında çalışan uzman bir psikolog, psikoterapiste başvurmalı ve bu atakların altında yatan duygular psikoterapi ile çalışılmalıdır. Eğer hastalık çok kemikleşmiş, kişinin hayat kalitesini düşüren bir noktadaysa psikoterapiyi destekleyici şekilde ilaç tedavisi için psikiyatri randevusu da alınması gerekebilmektedir. 

Panik Atağın geçmesini isteyen insanların yaptığı en büyük bu 2 hata olan başka kardiyoloji, göğüs hastalıkları, nöroloji gibi branşlarda tekrar tekrar zaman kaybetmek ve kendisini anlık rahatlatmaya yönelik olan ama sorunu çözmeyen başa çıkma yöntemlerini bırakmak ve psikoterapilerine başlamaktadır. Ne yazık ki panik ataktan muzdarip bir ok kişi yıllarca sadece ilaç tedavisi ve kendini rahatlatmaya yönelik şeylerle hastalıkla başa çıkmaya çalışır ancak bu hastalığın üzerinden aslında daha da zaman  geçmesine, daha da kemikleşmesine ve tedavi alamamasına neden olmaktadır.

 

PANİK ATAK NASIL YENİLİR ?

Panik Atak nasıl yenilir  sorusunun cevabı kısa ve nettir. Asıl önemli olan Panik Atağı yenmek istersen hastalığı yenmeyi zorlaştıran durumları bilmek daha önemlidir.  Yenmek için, uzman bir psikoloğa başvurulmalı ve psikoterapi de bu atakların altında yatan kişinin ruhsallığındaki bilinçdışı çatışmalar terapide çalışılmalıdır, gerekli görülürse ilaç tedavisi de kombine ilerletilmektedir. Panik Atağı yenmek isterken yapılan en büyük yanlış ise işin uzmanı olmayan psikolog veya psikiyatrist olmayan kişilerden yardım almaktır. Günümüzde denetlenmediği için bir çok nefes terapisi, çakra açma, NLP, yaşam koçu gibi yetkinliği bulunmayan kişilerden alınan seanslar kişiyi belki o an rahatlatsa da aslında gerçke tedaviden panik atağa sahip bireyi alı koymakta ve uzun vadede daha büyük zararlar vermektedir.

 

PANİK ATAĞI YENMEK İÇİN NE YAPMALI ?

Uzman Psikolog & Psikoterapist Ceren Tatar'ın ''Panik Atak: Hastalık Mı Yoksa Alarm Mı?'' makalesini okumak için tıklayınız

Panik Atağı yenmek istiyorsanız aslında sadece yapmanız gereken 2 şey vardır. Panik atak tıbbi bir nedenden ya da beyin ile ilgili bir problemin sonucu bir hastalık değildir.  Daha stresli, hayatının daha tetikleyici bir zaman dilimindeyken, aslında heporada duran ama bastırabildiği ruhsallığındaki bastırılmış duygu ve bilinçdışı çatışmaların bastırılamaması sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle de Panik Atak rahatsızlığı olan kişilerin yapması gereken şey, bu alanda uzman bir psikoterapist ile psikoterapiye başlamasıdır. Gerekli görüldüğü takdirde kişiyi sürecin başında biraz rahatlatması adına psikiyatri ile birlikte de çalışarak ikili bir tedavi planı çizilmelidir.

 

Panik Ataktan kurtulmak için diğer yapılan her şeyin uzun vadede aslında hastalığı iyileştirmediğini bu hastalığı yaşayan kişiler fark etmektedir. Örneğin, sadece ilaç tedavisi tamamen bir süre sonra yetersiz kalmaktadır. En iyi ihtimalle panik atakları azalsa da farklı şekillerde bu aşırı yaşanan endişe ve panik duygusu hayatında olmaktadır. En sık yapılan hatalardan panik ataktan muzdarip kişiler internet aracılığıyla onlarca video, podcast, meditasyon gibi panik atak ile başa çıkmak için bu konu ile ilgili onlarca kitap, dergi, broşür okumakta ve çözüm yolu aramaktadır. Bir süre sonra bu arayışında hep aynı şeylerle karşılaştığı halde devam etmekte, başta iyi gelen bu teknikler bir süre sonra yetersiz kalmaktadır. 

Yukarıda belirtildiği gibi, rahatlamak hastalığın geçmesini sağlamamaktadır. Bu nedenle psikoterapi ve gerektiğinde ilaç tedavisi panik atak tedavisinde mutlak çözümdür.

 

PANİK ATAK İLAÇSIZ GEÇER Mİ ?

Evet. Panik Atak yaşayan kişilerin içine düştüğü en büyük hata zaten budur. İlaç tedavisi hastalığın çözümü değildir. İlaç sadece hastalığın semptomlarını, endişe duygusunu biraz azaltmaktadır. Ancak Panik Atak tıbbi ya da nöroloji kaynaklı bir problem değildir. Panik Bozukluk ve diğer tüm kaygı bozuklukların psikolojik kökenlidir. Örneğin, dişinizin çürüdüğü ağrıdığında fark edersiniz. Ağrı kesici almak ya da sahte dolgu yatırmak sizi rahatlatacaktır. Ancak dişinizin neden çürüdüğünü, köklerinde ne gibi hasarlar aldığını ve nasıl oluştuğunu anlamazsanız bir süre sonra ağrı kesici de yetersiz kalacaktır. Panik Atakta da aynı bu şekilde psikoterapi ile panik atağın oluşmasının altında yatan duygusal nedenler anlaşılmadığı, dile gelmediği sürece kişi onlarca ilaç kullansa da bir süre sonra fayda etmeyecektir. Bu nedenle de panik atak ilaçsız geçer mi sorusunun cevabı evet, zaten panik atak ilaçsız geçen bir hastalıktır. Sadece hastalığı çok ağır ve kemikleşmisse psikoterapiyi destekleyici olması için ilaç tedavisi de sürece eklenmelidir.

 

PANİK ATAK EN HIZLI NASIL GEÇER ?

Uzman Klinik Psikolog & Psikoterapist Ceren Tatar'ın Milliyet Gazetesi - ''Eyvah! Panik Atak Geliyor'' makalesini okumak için tıklayınız.

Panik Atak en hızlı doğru bir psikoterapi ve ilaç tedavisinin birlikte yürütülmesiyle geçer. Yapılan en büyük hata ise kişinin kendini iyi hissettiğinde terapi ve ilaçlarını kesmesidir. Bu nedenle psikolog ve hekiminizin kontrolünde kendinizi iyi hissetseniz dahi olması gereken bu süreci kesmemektir. Panik atak ile ilgili bir çok araştırma yaparken nefes gezersizleri, yapılan aktiviteler, üzerine gidin, not tutun düşüncelerinizi yazın gibi telkinlerin size başta belki iyi geldiğini hastalar deneyimlemektir. Ancak bunlar hastalığı geçirmez, sadece rahatlatır. Belli bir noktadan sonra bu noktalarda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle de hastalığın kemikleşmesine izin vermeden işin uzmanlığındaki psikolog ve hekimlere başvurmanız sürecin en hızlı ve doğru şekilde ilerlemesini sağlayacaktır.

 

PANİK ATAKTAN KURTULUNUR MU ?

Panik Ataktan kurtulmak elbette mümkündür. Ancak unutmamak gerekir ki sizi hayatta panik atak ile tanıştıran süreç nasıl bir günde oluşmadıysa, hayatınızdaki endişe, kaygı, huzursuzluklar bir günde gelmediyse panik ataktan kurtulmakta hemen olmayacaktır. Bu alanda analitik yönelimli çalışan psikoterapistler ile gerekiyorsa sürecin başlangıcında ilaç tedavisi birlikte yürütülerek panik ataktan kurtulabilirsiniz.

 

PANİK ATAKTAN İYİLEŞENLER

Panik Atak ve diğer tüm kaygı/takıntı bozuklukları nedeniyle tekrardan nüks etmeden iyileşen Uzman Psikolog & Psikoterapist Ceren Tatar'ın danışanlarının görüş ve yorumlarını okumak için tıklayınız.

Panik Atak ile ilgili tüm detaylı bilgiler, uzman psikolog görüşleri, röportajlar ve çözümü için sayfanın başına dönebilirsiniz.