Majör depresyon yaşarken, bir zamanlar sizi hayata bağlayan şeyler uzaklaşmış gibi gelebilir. Günleri geçirir ama gerçekten yaşadığınızı hissedemeyebilirsiniz. Eski hâlinizi özlemek, kendinizi tanıyamamak ve bunun hep böyle süreceğinden korkmak yorucudur.
İçinizden hiçbir şey gelmemesi, sizin için artık hiçbir şeyin değişemeyeceği anlamına gelmez. Psikodinamik ve psikanalitik yönelimli psikoterapiye başlamak için yaşadıklarınızı eksiksiz anlatabilmeniz ya da önce kendinizi toparlamanız gerekmez.
İlk Görüşme İçin Randevu Talep Edin
Majör Depresyon Geçirenlerin Yorumları: Ben de İyileşebilir miyim?
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar, majör depresyon tanısı alan danışanlarıyla çalışırken, başkalarının iyileşme deneyimlerini okumanın yalnızca bilgi edinmek değil, “Benim için de bir çıkış yolu var mı?” sorusuna yanıt aramak anlamına gelebildiğini gözlemlemiştir. Bu anlatılar umut verirken, bazen “Onlar atlatmış, ben neden hâlâ böyleyim?” düşüncesiyle kişinin kendisini daha fazla suçlamasına da yol açabilir.
İyileşmenin başkasından daha yavaş ilerlemesi, yeterince çabalamadığınız anlamına gelmez. Ceren Tatar’ın yürüttüğü psikanalitik psikoterapi sürecinde, başkasının yaptıklarını tekrarlamanız beklenmez; sizi bulunduğunuz noktada tutan güçlükler, kendinize yönelttiğiniz suçlamalar ve iç dünyanızda taşıdığınız yükün temeli birlikte anlaşılır ve üzerinde çalışılır.
Majör Depresyon Nedir, Belirtileri Nasıl Yaşanır?
Majör depresyon; çökkünlük veya ilgi ve keyif kaybının, başka belirtilerle birlikte en az iki hafta boyunca günlerin çoğunda yaşandığı ve günlük hayatı belirgin biçimde etkilediği bir ruhsal rahatsızlıktır. Tanı yalnızca süreye veya bir belirti listesine bakılarak konulmaz; kişinin yaşantısı ve benzer belirtilere yol açabilecek başka durumlar birlikte değerlendirilir.
Yaşanan güçlükler yalnızca üzülmekten ibaret olmayabilir:
- Hiçbir şeyden zevk alamamak: Sevdiğiniz insanlarla veya uğraşlarla eskisi gibi bağ kuramamak.
- Yataktan çıkmakta zorlanmak: Güne başlamak isterken bunu yapabilecek gücü bulamamak.
- Kendini değersiz hissetmek: Yaşadığınız güçlüğü kendi eksikliğiniz gibi görmek.
- Sürekli ağlama hissi veya duygusal donukluk: Bazen yoğun üzüntü, bazen hiçbir şey hissedememek.
Uyku, iştah, dikkat ve enerji de etkilenebilir. Herkes aynı belirtileri yaşamaz. Kaynak: NIMH — Depresyon.
“Majör” tanısı, tablonun mutlaka ağır olduğu anlamına gelmez; depresyonun şiddeti ayrıca değerlendirilir. Belirgin işlev kaybı hakkında ağır depresyon belirtileri ve tedavisi yazısını inceleyebilirsiniz.
Majör Depresyon Atlatılabilir mi?
Evet, majör depresyonda iyileşme mümkündür. Ancak iyileşmenin süresi ve izlediği yol herkes için aynı değildir.
İyileşme yalnızca yeniden işe gidebilmek veya dışarıdan daha iyi görünmek üzerinden değerlendirilmez. İçinizde neler değiştiği de önemlidir: Kendinize daha az acımasız davranabiliyor musunuz? İhtiyaçlarınızı fark edebiliyor, yardım isteyebiliyor, hayatla yeniden bağ kurabiliyor musunuz?
Psikanalitik psikoterapide bu değişimler, belirtilerdeki azalmayla birlikte ele alınır. Depresyon bazı kişilerde tekrarlayabilir; zorlandığınız dönemlerin yeniden değerlendirilmesi ve iyilik hâlinin sürdürülmesi üzerinde çalışılması önemlidir. Kaynak: NICE — Depresyonda tekrarın önlenmesi.
Majör Depresyonda Psikanalitik Psikoterapi Nasıl Çalışır?
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar’ın çalışmalarında, majör depresyonun kişinin iç dünyasında nasıl yaşandığı ve nelerle sürdüğü üzerinde durulur. Depresyonun tek bir nedeni olduğu varsayılmaz; kişinin yaşam öyküsü, güncel koşulları ve kendisiyle kurduğu bağ birlikte ele alınır.
Örneğin, birinden destek istemek neden yük olmak gibi hissediliyor? Bir hayal kırıklığı neden yalnızca üzüntü değil, bütün benliğinizi değersiz görmenize yol açıyor? Öfkenizi veya incinmişliğinizi fark etmek yerine neden kendinizi suçluyor olabilirsiniz?
Amaç yalnızca neden böyle hissettiğinizi açıklamak değildir. Bu duyguların görüşmelerde ortaya çıktığı anlar üzerinde çalışılır; kişinin kendisine nasıl davrandığı, neyi söylemekten çekindiği ve hangi ihtiyaçlarını geri plana attığı birlikte fark edilir. Böylece anlayışın yalnızca düşüncede kalmaması, kişinin kendisini yaşama biçimine ve günlük hayatına da yansıması hedeflenir.
Psikanalitik psikoterapi yaklaşımını daha ayrıntılı inceleyin.
Majör Depresyon Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Majör depresyon destek alınmadığında uzayabilir; kişinin kendine bakımını, ilişkilerini, işini veya eğitimini daha fazla etkileyebilir. Geri çekilmek yalnızlığı artırırken, yapılamayanlar için kendini suçlamak yaşanan güçlüğü ağırlaştırabilir. Herkesin süreci aynı değildir; ancak yardım istemek için durumun daha da kötüleşmesini beklemek gerekmez.
Kendine zarar verme düşünceleri varsa gecikmeden profesyonel destek alınmalıdır. Yakın bir tehlike, kendini güvende tutamama veya gerçeklikle bağın bozulması durumunda psikoterapi randevusunu beklemek yerine en yakın acil servise başvurulmalıdır. Kaynak: NICE — Kriz ve hastane bakımı.
Majör Depresyon İlaçsız Geçer mi?
Bazı kişilerde psikoterapi tek başına etkili olabilir; bazı kişilerde ise ilaç tedavisiyle birlikte yürütülmesi gerekir. Bu karar yalnızca “majör depresyon” tanısına bakılarak değil; belirtilerin şiddeti, güvenlik, önceki tedaviler ve kişinin tercihleri değerlendirilerek verilir. İlaç kullanıyorsanız, bırakma veya doz değiştirme kararını psikiyatristinizle görüşmelisiniz. Kaynak: NIMH — Depresyon tedavisi.
İlaç kullanmak istememenizin nedenleri, kaygılarınız ve önceki deneyimleriniz görüşmelerde açıkça ele alınabilir. Süreci ayrıntılı incelemek için depresyon ilaçsız geçer mi? sayfasına bakabilirsiniz.
Daha önce tedavi gördüğünüz hâlde iyi hissetmiyorsanız, bu durum yardım alma ihtimalinin tükendiği anlamına gelmez. İlaçla geçmeyen depresyon ve psikoterapi yazısı bu konuyu ayrıca ele almaktadır.
Majör Depresyon İçin Psikoterapiye Nasıl Başlanır?
İlk görüşmede nereden başlayacağınızı bilmemeniz anlaşılabilir. Her şeyi sıraya koymanız gerekmez; bugün sizi en çok zorlayan yerden başlanabilir. Ne zamandır böyle hissettiğiniz, hayatınızın nasıl etkilendiği, önceki tedavi deneyimleriniz ve görüşmelerden beklentileriniz birlikte ele alınır.
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar, İstanbul Kadıköy’de yüz yüze ve online olarak yetişkinler ve 16 yaş ve üzeri ergenlerle çalışmaktadır. Görüşmelerde, yaşadığınız güçlüklerin temeli üzerinde çalışılırken belirtileriniz ve günlük hayatınızdaki değişimler de takip edilir.
Çalışma biçimi ve görüşme süreci hakkında depresyon için psikolog ve psikoterapi desteği sayfasından bilgi alabilirsiniz.
Yaşadıklarınızı tek başınıza anlamlandırmak zorunda değilsiniz. İlk görüşmede, şu anda bulunduğunuz yerden başlayabilirsiniz.
