Ağır depresyonda bazen yalnızca üzülmezsiniz; hayatla aranıza bir uzaklık girmiş gibi hissedebilirsiniz. Sevdiklerinizi önemsediğiniz hâlde konuşacak, yapılması gerekenleri bildiğiniz hâlde başlayacak gücü bulamayabilirsiniz. Dışarıdan hareketsiz görünürken içeride kendinizi suçlamakla, tükenmişlikle ve hiçbir şeyin değişmeyeceği düşüncesiyle uğraşıyor olabilirsiniz.
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar, psikanalitik psikoterapide bu yaşantıları yalnızca isteksizlik olarak ele almaz. Kişinin iç dünyasında taşıdığı yükü, kendisine yönelttiği duyguları ve depresyonunu besleyen örüntüleri anlamak ve çalışmak üzerinde durur. Yardım istemek için önce kendinizi toparlamış olmanız gerekmez.
İlk Görüşme İçin Randevu Talep Edin
Ağır Depresyon Nedir?
Ağır depresyon, depresif belirtilerin yoğun olduğu ve günlük yaşamı belirgin biçimde zorlaştırdığı bir tablodur. Şiddeti değerlendirilirken yalnızca belirtilerin sayısına değil; yoğunluğuna, süresine, kişinin yaşamını ne ölçüde etkilediğine ve güvenlik risklerine bakılır.
“Majör depresyon” ile “ağır depresyon” aynı anlamda değildir. Majör depresyon bir tanı adıdır; hafif, orta veya ağır şiddette görülebilir. Bu ayrım için majör depresyon yazısını inceleyebilirsiniz.
Ağır Depresyon Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler duyguları, düşünmeyi ve bedeni birlikte etkileyebilir:
- Günün büyük bölümünde çökkünlük, umutsuzluk veya yoğun boşluk hissi.
- Önceden anlamlı gelen şeylerden zevk alamamak.
- Yataktan kalkmayı, yemek hazırlamayı veya kişisel bakımı zorlaştıran enerji kaybı.
- Yoğun suçluluk, değersizlik ve başkalarına yük olma düşünceleri.
- Uyku ve iştahta belirgin değişiklikler; bedensel yavaşlama veya huzursuzluk.
- Odaklanmakta, hatırlamakta ve basit kararlar vermekte güçlük.
- Ölüm veya kendine zarar verme düşünceleri.
Bazı kişilerde ağlama isteği belirginken bazıları hiçbir şey hissedemediğini anlatır. Ağlamak ya da ağlayamamak tek başına depresyonun ağırlığını göstermez. Tanı için belirtilerin bütünü değerlendirilir.
Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü — Depresyon.
Ağır Depresyonda Ne Zaman Acil Yardım Gerekir?
Günlük yaşamı sürdürememek veya temel bakımın belirgin biçimde bozulması, geciktirilmeden değerlendirilmesi gereken durumlardır. Yardım almak için belirtilerin iki haftayı doldurmasını beklemek gerekmez.
Kendinize zarar verme ya da intihar düşünceleriniz varsa gecikmeden profesyonel destek alın. Bir planınız veya yakın tehlike varsa; yemek ve su içmek gibi temel ihtiyaçlarınızı karşılayamıyorsanız ya da gerçeklikle bağınızda belirgin bozulma yaşıyorsanız psikoterapi randevusunu beklemeden acil sağlık desteğine başvurun.
Kaynak: NICE — Depresyonda uzman desteği ve kriz bakımı.
Ağır Depresyon Nasıl Geçer, Tedavi Nasıl Planlanır?
Ağır depresyon tedavi edilebilir. Tedavi planı; belirtiler, önceki dönemler, bedensel sağlık, daha önce alınan destekler ve güvenlik ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek oluşturulur. Psikoterapi, ilaç tedavisi ve gerektiğinde daha yoğun sağlık desteği bu planın parçaları olabilir.
Bir yürüyüşün iyi gelebileceğini bilmekle kapıdan çıkabilecek gücü bulmak aynı şey değildir. Destekleyici alışkanlıklar değerli olsa da ağır depresyon tedavisi, kişiden bunları tek başına başarmasını beklemeye indirgenemez.
Psikiyatrist tıbbi değerlendirmeyi ve gerektiğinde ilaç tedavisini yürütür; klinik psikolog ve psikoterapist psikoterapi sürecinde çalışır. Bu destekler birlikte sürdürülebilir.
Kaynak: NIMH — Depresyon tedavisi.
Ağır Depresyon İlaçsız Geçer mi?
İlaç kullanmadan iyileşmek istemenizin bir nedeni olabilir. Daha önce zorlayıcı yan etkiler yaşamış, beklediğiniz faydayı görememiş veya çevrenizden duyduklarınız nedeniyle kaygılanmış olabilirsiniz. İlaçsız bir yol aramanız, yaşadığınız güçlüğü önemsemediğiniz anlamına gelmez. Bu isteğin arkasındaki deneyimin de anlaşılması gerekir.
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar, görüşmelerde yalnızca depresyon belirtilerinizi değil; önceki tedavilerde neler yaşadığınızı, kaygılarınızı ve psikoterapiden beklentilerinizi de ele alır. Psikanalitik psikoterapi süreci, yaşadığınız güçlüklerin temelini çalışmak üzere size özgü bir değerlendirmeyle planlanır.
Ağır depresyonda psikoterapinin tek başına yeterli olacağı önceden söylenemez. Gerektiğinde psikiyatri değerlendirmesi önerilir; bu, otomatik olarak ilaç başlanacağı anlamına gelmez. İlaçla ilgili seçenekler, önceki deneyimleriniz ve tercihleriniz dikkate alınarak psikiyatristle değerlendirilir. Kullanılan ilaçlar hekimle görüşmeden bırakılmamalıdır.
Genel bilgi için depresyon ilaçsız geçer mi? sayfasını inceleyebilirsiniz.
Kaynak: NICE — Tedavi tercihleri ve ortak karar verme.
Psikanalitik Psikoterapide Ağır Depresyonun Temeli Nasıl Çalışılır?
Bazen dinlenirken bile kendinizi suçlayabilir, yardım isterken yük olduğunuzu hissedebilirsiniz. Yapamadığınız her şey, sanki yetersiz olduğunuzun yeni bir kanıtına dönüşebilir.
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar’ın psikanalitik/psikodinamik çalışmasında, bu iç yaşantıların nasıl oluştuğu ve depresyonu nasıl beslediği ele alınır. Kayıplar, ifade edilemeyen öfke, karşılanmamış ihtiyaçlar veya kendinize yönelttiğiniz sert beklentiler, sizin yaşantınızda karşılık bulduğu ölçüde çalışılır.
Bu süreç yalnızca geçmişi anlatmak veya neden böyle hissettiğinizi öğrenmek değildir. Görüşmelerde ve günlük yaşamınızda tekrar beliren duyguları fark etmek, anlamlandırmak ve bunlarla farklı biçimde baş edebilmek üzerinde çalışılır.
Amaç, belirtilerin hafiflemesiyle birlikte sizi yeniden aynı çıkmaza götürebilen örüntülerde de değişime alan açmaktır. Depresyonun tek bir nedeni olmadığı için biyolojik, psikolojik ve yaşam koşullarıyla ilgili etkenler göz ardı edilmez.
Psikanalitik psikoterapi hakkında ayrıntılı bilgi alın.
Ağır Depresyon Ne Kadar Sürer, Tamamen İyileşir mi?
Ağır depresyonda belirgin iyileşme ve belirtilerin ortadan kalkması mümkündür. Ancak herkes için geçerli bir süre veya tekrarlamama garantisi verilemez. İlk rahatlama ile günlük yaşamı yeniden sürdürebilmek ve kendinizi daha iyi hissetmek aynı hızda ilerlemeyebilir.
Daha önce tedavi gördüğünüz hâlde zorlanmanız, iyileşemeyeceğiniz anlamına gelmez. Tedavi planının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Bu durum için ilaçla geçmeyen depresyon yazısını inceleyebilirsiniz.
Kaynak: NIMH — Depresyon ve tedavi süreci.
Ağır Depresyon İçin Psikoterapiye Başlamak
İlk görüşmede her şeyi eksiksiz anlatmak zorunda değilsiniz. “Nereden başlayacağımı bilmiyorum” demek de bir başlangıçtır. Gününüzün nasıl geçtiği, en çok nerede zorlandığınız ve önceki tedavi deneyimleriniz birlikte ele alınır.
Uzman Klinik Psikolog ve Psikoterapist Ceren Tatar ile İstanbul Kadıköy’de yüz yüze veya online görüşme talep edebilirsiniz. Ağır depresyonda görüşme biçimi, psikiyatrik destek ve güvenlik ihtiyaçları değerlendirilerek süreç planlanır.
Depresyon için psikolog desteğini ve görüşme sürecini inceleyin.
